تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٩٩ - سوره المائدة(٥) آيات ١ تا ٩
وجود آلوده خود را پاك ساز* كاين طهارت سالك ره را نمازى ميكند و ياد كنيد نعمت اين توفيق را كه روى دل شما را از ما سوى بجانب خود متوجه ساختهايم و عهد الست را كه از شما گرفتهايم كه بغير ما متوجه نشويد در وقتى كه آن را بگوش هوش شنيديد و اطاعت نموديد و بترسيد از مخالفت اين عهد و نقض آن بتوجه بما سوى و چون ذكر وفا بعهود نمود در عقب آن ذكر ميكند كه آنچه لازم است وفا بآن اين است كه يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اى زمره مؤمنان كُونُوا قَوَّامِينَ باشيد قيام نمايندگان بحق اتيان بصيغه مبالغه بجهت ثبوت و استمرار قيام است يعنى بايد كه مراعات شما قيام نمودن باشد بحق لِلَّهِ براى خدا و خالص از براى او و شُهَداءَ بِالْقِسْطِ گواهان براستى وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ و بايد كه حمل نكنيد شما را شَنَآنُ قَوْمٍ فرط دشمنى گروهى از مشركان عَلى أَلَّا تَعْدِلُوا بر آنكه عدل نكنيد در باب ايشان و نقض عهد ايشان كنيد بمثله و قتل و سبى ذرارى و نسوان ايشان و تعديه لا يجرمنكم كه بمعنى لا يكسبنكم است بجهت آن است كه متضمن معنى حمل است اعْدِلُوا عدل كنيد و طريقه سويه و راستى را مرعى داريد هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى كه آن عدل نزديكتر است براى پرهيزكارى و چون عدل با كفار اقربست بمرتبه تقوى پس نسبت بمؤمنان در چه مقام باشد حاصل كه حق سبحانه امر فرموده است بمواظبت بعدل و تبيين نموده كه اين مرتبه عظيمه است در تقوى بعد از آنكه نهى كرده بود از جور و بيان فرموده كه غاية تباعد است ميان آن و تقوى جهت مبالغه در مواظبت نمودن بعدل ميفرمايد كه وَ اتَّقُوا اللَّهَ و بترسيد از خداى در ظلم و ستمكارى إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بدرستى كه خداى بينا است بِما تَعْمَلُونَ بآنچه ميكنيد از عدل و ظلم پس شما را بر وفق آن مجازات خواهد بود و تكرير اين حكم يا بجهت اختلاف سبب است هم چنان كه مرويست كه آيه اولى درباره مشركان نازل شده و اين آيه درباره يهود يا بجهت مزيد اهتمام بعدل و مبالغه در اطفاء نائره غيظ و در كنز العرفان آورده كه حق تعالى در اين آيه امر فرموده است بآنكه همه حركات و افعال را خالص گردانند براى او سبحانه بحيثيتى كه هيچ فعلى نباشد مگر كه ايقاع آن نمايند خالصا لوجهه و نيز امر كرده است بايقاع شهادت بعدل زيرا كه قوام دنيا و آخرت بآنست و قوله و لا يجرمنكم الى آخر بدلالت التزامى دلالت ميكند بامر ليكن چون دلالت مطابقه اقوى است از دلالت التزام ثانيا تصريح بآن فرموده كه اعدلوا هو اقرب للتقوى و در قوله هو اقرب مبالغه عظيمه است در عدل چه آن را اقرب بحصول مفهوم تقوى گردانيده و نيز در آيه تاكيد امر است باقامه شهادت بجهت رعايت مصالح عباد خود هم چنان كه امير المؤمنين صلوات