تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٩٨ - سوره المائدة(٥) آيات ١ تا ٩
اينكه حقتعالى آن نعمت لذت بر او ارزانى فرمود نزد انزال منى گفتند كه راست فرمودى اكنون بفرما كه فايده غسل جنابت و ثواب آن چيست حضرت فرمودند كه مؤمن چون نيت كند حقتعالى براى او در بهشت كوشكى بنا كند و هيچ بنده نباشد كه چون غسل جنابت كند مگر كه حقتعالى با فرشتگان باو مباهات كند و گويد اى فرشتگان بنده مرا ببينيد كه بغسل جنابت قيام كرده است براى امتثال امر من كه خداوندم گواه باشيد كه من او را بيامرزيدم و بهر موى كه بر تن و سر وى است هزار حسنه براى او نوشتم و هزار سيئه او را محو كردم و هزار درجه براى او بلند كردم احبار چون اين بشنيدند گفتند (اشهد ان لا اله الا اللَّه و انك رسول اللَّه) و چون وضوء و غسل متضمن مثوبات جليله است كه از عظم نعماى او سبحانه است از اينجهت در عقب آن ميفرمايد كه وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ و ياد كنيد نعمت خداى را كه انعام كرده است بر شما باسلام و احكام و شرايع آن تا تذكير شما نمايد بمنعم حقيقى و ترغيب شما كند در شكر گذارى او وَ مِيثاقَهُ الَّذِي واثَقَكُمْ بِهِ و ياد كنيد پيمان او را كه بسته است شما را بآن يعنى ميثاقى كه در ليلة العقبة با حضرت رسالت (ص) بستيد و سمعا و طاعة بيعت نموديد در عسر و يسر و منشط و مكره إِذْ قُلْتُمْ چون گفتيد سَمِعْنا شنوديم قول ترا وَ أَطَعْنا و فرمانبردارى نموديم امر ترا و گفتهاند كه مراد بيعت رضوان است كه در تحت شجره واقع شده در حديبيه و ذكر اين هر دو بيعت در محل خود مذكور خواهد شد و از امام محمد باقر صلوات اللَّه عليه رواية است كه مراد بميثاق عهدى است كه رسول (ص) از امت گرفت در حجة الوداع بولايت امير المؤمنين عليه السّلام و بر تحريم خمر و بر كيفيت وضوء و از مجاهد نقل است كه مراد عهدى است كه حقتعالى با بندگان بسته بود در روز الست و اينقول ضعيف است وَ اتَّقُوا اللَّهَ و بترسيد از خداى در فراموشى نعمت و شكستن بيعت إِنَّ اللَّهَ بدرستى كه حقتعالى عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ داناست بآنچه در سينهها مخفى است پس شما را بر آن مجازات خواهد داد (فضلا عن جليات الاعمال) صاحب بحر الحقايق در تاويل اين هر دو آيه فرموده كه معنى آيه بزبان اهل اشاره آن است كه برخيزيد از خواب غفلة و متوجه شويد بنمازى كه معراج شما است در رجوع بمعنى قرب پس روىهاى خود را كه بدان توجه بدنيا كردهايد بشوئيد به آب توبه و استغفار و دستها را پاك سازيد از تمسك بعلايق دارين و تعلق بما فى الكونين و مسح كنيد سرها و پايها را يعنى بذل نفس خود كنيد و دست بر انانية آن كشيده سلب آن كنيد و اگر شما را جنابت رسيده است از التفات بغير ما پس پاك سازيد نفوس را از معاصى و دلها را از رؤية طاغيان و اسرار را از ملاحظه اغيار و ارواح را از آرامش بغير ما و شر اشرار را از لوث وجود خودبيني شعراى به پندار