السماوات يا بعكس اى بديع السماوات هو و فرق ميان ابداع و اختراع آنست كه ابداع فعلى است كه مسبوق بمثل نباشد (و منه البدعة لما خالف السنة لانه احداث ما لم يسبق اليه) و اختراع فعلى است كه مفقود السبب باشد و ايثار ابداع در اينمقام بر اختراع بجهت افاده كمال قدرت او است كه فوق جميع مخلوقاتست و هر كه متصف باشد باين احتياج بشريك و ولد نداشته باشد كما قال‌ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ از كجا بود و چگونه باشد مر او را فرزندى‌ وَ لَمْ تَكُنْ لَهُ صاحِبَةٌ و حال آنكه نيست مر او را زنى كه فرزند از او پديد ميآيد و چگونه او را زن باشد كه در تزوج كفائه و جنسيت شرط است و او را كفوى نيست و ميان او و ما سوى مجانست نه‌ وَ خَلَقَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ و آفريده همه چيزها را و خالق را مانندى نيست بمخلوق‌ وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ‌ و او بهمه چيزها داناست چه غير او را اين دانايى نيست پس او را مثل نبود و چون كسى مثل و مانند او نباشد پس اسناد صاحب و ولد بر وى محالست و در انوار گفته كه در آيه استدلال است بر نفى ولد از چند وجه اول آنكه هر كه از مبدعات او كه سماوات و ارضين باشد با آنكه از جنس آن چيزى‌اند كه موصوف بولادت نميتوانند شد مبرااند از آن بجهت استمرار و طول مدت آن پس او سبحانه اولى باشد بآنكه متعالى از ولادت بود دويم آنكه معقول از ولدان است كه متولد باشد از ذكر و انثى كه متجانس يكديگر باشند و حقتعالى منزهست از مجانست سيم آنكه ولد كفو والد است و او را كفو نيست بدو وجه يكى آنكه ما عداى او مخلوق اويند پس مكافى او نتوانند شد دويم آنكه لذاته عالمست بكل معلومات و غير او اينچنين نيست باجماع‌ ذلِكُمُ اللَّهُ‌ اينكه بر اين صفات موصوفست خداونديست كه جامع جميع صفات و كمالست‌ رَبُّكُمْ‌ پروردگار شما است‌ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ هيچ معبودى بسزا نيست مگر او خالِقُ كُلِّ شَيْ‌ءٍ آفريننده همه چيزها است بدانكه ذلكم مبتداست و ما بعد آن اخبار مترادفه و ميتواند بود كه بعضى بدل بعضى باشد يا بعضى صفت و بعضى خبر و قوله‌ فَاعْبُدُوهُ‌ حكمى است مسبب از مضمون اخبار مذكوره يعنى چون كه او سبحانه مستجمع اين صفات است پس او را پرستيد كه مستحق عبادت او است نه غير او بجهت اتصاف او بدين صفات مذكوره اگر گويند خالِقُ كُلِّ شَيْ‌ءٍ و خَلَقَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ دلالت ميكند بر آن كه او خالق افعال باشد پس آن احتجاج باشد بر شما گوئيم آنچه از منطوق آيه مفهوم ميشود اينست كه مراد آفريدن هر چيزى است كه غير او را بر آن قدرت نباشد چون خلق ملائكه و جن و انس و حيوانات و نباتات تا حجت‌