تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤١١ - سوره الأنعام(٦) آيات ٧٠ تا ٧٩
صحيح باشد اسناد فعل بآن أُولئِكَ آن گروه الَّذِينَ أُبْسِلُوا آن كسانىاند كه سپرده شدهاند بعذاب بِما كَسَبُوا بسبب آنچه كردهاند از قبايح و افعال و آنچه معتقداند از عقايد ضائعه لَهُمْ شَرابٌ مِنْ حَمِيمٍ مر ايشان را است در دوزخ آشاميدنى از آب جوشيده كه درون ايشان را بسوزاند وَ عَذابٌ أَلِيمٌ و عذابى دردناك كه بيرون ايشان را محترق سازد بِما كانُوا يَكْفُرُونَ بسبب آن كه ايشان بودند كه كافر ميشدند اينجمله با معطوف تأكيد و تفصيل ما قبل خود است يعنى ابسال ايشان بعذاب بر اينوجه است كه در بطون ايشان آب جوشان است و در ظاهر ابدان ايشان آتش سوزان بسبب كفر ايشان در خبر است كه اهل دوزخ سالهاى بسيار از گرسنگى فرياد كنند كه ايشان را طعام دهند از ضريع كه آن نوعى از خار است كه در وقت ترى شتر آن را خورد و چون آن را بخورند تشنگى بر ايشان غالب شود پس سالهاى بسيار از تشنگى فرياد كنند كاسه آب بدست ايشان دهند كه بسيار گرم و جوشان باشد چون بنزديك روى خود برند همه گوشتهاى روى ايشان پخته و ريخته شود و چون بياشامند امعاى ايشان پاره پاره شود كه فرموده وَ سُقُوا ماءً حَمِيماً فَقَطَّعَ أَمْعاءَهُمْ و در مجمع آورده كه نزد مقاتل اين آيه بآية السيف منسوخست و نزد مجاهد و غير او منسوخ نيست بلكه براى تهديد و وعيد است و در آن دليل است بر وعيد عظيم مر كسى را كه استهزا كند بقرآن و آيات خدا قُلْ بگو اى محمد (ص) بر وجه انكار از عبادت اصنام و ساير معبودان باطله و امت مرحومه نيز در تحت اين خطاب داخلند أَ نَدْعُوا آيا بپرستيم مِنْ دُونِ اللَّهِ بجز از خداى يعنى نميپرستيم ما لا يَنْفَعُنا آنچه سود نكند ما را اگر طاعتش بريم وَ لا يَضُرُّنا و زيان نرساند اگر او را فرو گذاريم يعنى غير از او سبحانه قادر نيستند بر نفع و ضرر پس چگونه خداى بحق را گذاشته بعبادت ايشان اشتغال نمائيم وَ نُرَدُّ و بازگرديم عَلى أَعْقابِنا بر پاشنههاى خود يعنى مرتد شويم و بكفر رجوع كنيم بَعْدَ إِذْ هَدانَا اللَّهُ پس از آنكه راه نموده است خدا ما را باسلام و از مضيق كفر و ضلالت نگاه داشته و رهانيده و قوله كَالَّذِي اسْتَهْوَتْهُ الشَّياطِينُ حالست از فاعل نرد اى (مشبهين من استهوته) يعنى آيا بازگرديم از دين حق در حالتى كه مانند باشيم بكسى كه ربوده باشند او را ديوان كه مرده جن باشند فِي الْأَرْضِ در زمين يعنى بيابان دور از راه راست يا منصوب است بر مصدريه اى (ردا مثل رد الذى استهوته) يعنى آيا برگرديم از اسلام بكفر مانند برگرديدن كسى كه ديوان او را برده