و امساكا و اغراء للحيوان و ممكن است استدلال بر همه اين بقوله‌ وَ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ ما دُمْتُمْ حُرُماً و بنا بر اين ظاهر شد كه تكرار نيست در تحريم صيد بر محرم بلكه آنچه ثانيا مذكور شده اعم است و ببايد دانست كه حرام نيز محرم آن چيزيست كه احرام محرم آن است از مصيد مگر اكل آنچه صيد كرده باشند در خارج حرم كه مباح است مر محل را در حرم و ممكن است كه استدلال كنند بر حكم اول به آيه اولى و هى قوله‌ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنالُهُ أَيْدِيكُمْ‌ بجهت عموم آن در حالت احرام و دخول حرم و غيرهما پس ثالث باجماع بيرون مى‌رود و اولين باقى مى‌مانند و داخل ميشوند در تحت عموم و بعضى استدلال كرده‌اند بقوله و انتم حرم و قوله ما دمتم حرما چه حرم جميع حرام است يقال (رجل حرام و محرم و احرم اذا دخل الحرم و احرم اذا دخل فى الشهر الحرام) و در اين دليل ضعفى هست و احكام و تفاصيل متفرقه بر صيد مستفاد شده از بيان نبوى صلّى اللَّه عليه و آله و تقرير امامى چنان كه در كتب فقه مبسوطه مذكور است فليطلب هناك و چون حقتعالى ذكر حرمت حرم كرد در عقب آن ذكر بيت حرام و شهر حرام ميكند بقوله‌ جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ گردانيد خداى كعبه را الْبَيْتَ الْحَرامَ‌ كه بيت حرام و خانه محترم است‌ قِياماً لِلنَّاسِ‌ آن چيزى كه قايم است بآن امور بندگان در دين بواسطه آنكه قيام حج و مناسك بدو است و در دنيا بجهت آنكه ايمنى از قتل و نهب در او است و قيام بمعنى انتعاش است بحذف مضاف اى سبب انتعاشهم يعنى بيت الحرام سبب انتعاش ايشان است در امر معاش و معاد ايشان كه خايف بآن ملتجى ميشود و ضعيف در آن ايمن ميگردد و تجار در آن تحصيل ربح ميكنند و حجاج و عمار بآن توجه مينمايند از جميع نواحى زمين و نزد عطا معنى قياما للناس آن است كه اگر يك سال حج نكنند و طواف آن ننمايند هلاك ميشوند و على بن ابراهيم نيز از ائمه هدى صلوات اللَّه عليهم روايت كرده كه‌

ما دامت الكعبة يحج الناس اليها لم يهلكوا

و تسميه بيت بكعبه بجهت تكعب و ترغب بآن است و گويند كه كعب بمعنى نتوانست و بجهت ارتفاع علو آن باين اسم متسم شده چه آن موضع بلندترين موضع زمين است و قوله البيت الحرام عطف بيان است بر وجه مدح و يا مفعول ثانى است و بنا بر اين نصب قياما بر عليه است و قوله‌ وَ الشَّهْرَ الْحَرامَ‌ عطفست بر الكعبة از قبيل (ظننت زيدا منطلقا و عمرا) يعنى گردانيد ماه حرام را نيز رابطه قوام مهمات مردمان به اين وجه كه كارهاى دنيا و آخرت را در او سازند و آن ماه ذو الحجه است كه معظم مناسك حج در آن گذراند و يا مراد جميع اشهر حرم است كه مردمان در آن بمناسك حج قيام مينمايند و از قتل و غارت ايمن‌اند و آن چهار ماه است سه در پلى يكديگر كه آن ذو القعده است و ذو الحجة و محرم و يكى منفرد از آن‌