تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٠٩ - سوره المائدة(٥) آيات ٨٠ تا ٨٩
الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ از آن خدايى كه شما بدو گرويدگانيد اين استدعاى نفوس است باطيب مطعومات محلّله بالطف وجوه و در ايندو آيه دلالت است بر كراهت تخلى و توحش و خروج از آنچه جمهور بر آنند از تاهل و طلب ولد و عمارت ارض عايشه روايت كرده كه رسول (ص) مرغ بريان خوردى و حلوا دوست داشتى و گفتى
المؤمن حلو يحب الحلوات
و نيز از آن حضرت مرويست كه
فى بطن المؤمن زاوية لا يملؤها الا الحلو
يعنى در شكم مؤمن كنجى است كه آن را پر نگرداند مگر شيرينى و مرويست كه حسن بصرى روزى پالوده ميخورد فرقد شحى بر او داخل شد حسن گفت (يا فرقد ما تقول فى هذا) چه مىگويى در حق اين گفت (لا اكله و لا احب اكله) اين را دوست ندارم و خورنده او را دوست ندارم حسن از روى تعجب نظر كرد و گفت (لعاب النحل بلعاب البرمع سمن البقر يعيبه مسلم) لعاب زنبور عسل و مغز گندم با روغن گاو چگونه مسلمانى عيب آن كند آوردهاند كه بعد از نزول ايندو آيه اصحاب گفتند يا رسول اللَّه (ص) سميع و مطيع توايم اما چكنيم با سوگندها كه خوردهايم آيه آمد كه لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ مؤاخذه نميكند خداى شما را بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ به بيهوده در سوگندهاى شما از ابن زيد نقل است كه عبد اللَّه بن رواحه بنده ضعيف بود زوجه وى طعام را دير نزد او ميآورد او سوگند خورد كه هيچ طعامى نخورد و زن نيز سوگند ياد كرد كه اگر تو طعام نخورى من هم نخورم حقتعالى اين آيه فرستاد كه خدا بيمين لغو را مؤاخذه نكند و قوله فى ايمانكم صله لا يؤاخذكم است يا صله لغو زيرا كه لغو مصدر است يا حال از فِي أَيْمانِكُمْ و بدانكه علما را در يمين لغو اختلافست ابن طاوس گفته كه آن يمين غضبانست و نزد حسن يمين ظان است و آن عبارتست از آنكه شخصى سوگند خورد بظن آنكه چنانست و حال آنكه چنان نباشد و اينقول حنفيست و نزد ابن عباس قول لا و اللَّه و بلى و اللَّه است بقصد تأكيد كلام بدون قصد قسم ياد نمودن و اين قول شافعى است و اصحاب او و مروى از صادق و باقر عليهم السلام و نزد مالك لغو در ايمان سوگند است بر ماضى كه آن را يمين غموس گويند و مراد بعدم مؤاخذه عدم عقابست و عدم كفاره معا و زمخشرى اكتفاء باحدهما مىكند و در اين نظر است و توجيه آن در آيه لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ است كه در سورة البقرة سمت ذكر يافته پس حاصل معنى آيه آنست كه اگر شما بقصد تأكيد كلام بلا و اللَّه و بلى و اللَّه قسم خوريد بدون آنكه بآن قصد سوگند كنيد حقتعالى شما را به آن معذب نسازد و كفاره لازم شما نگردد وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ و ليكن مؤاخذه ميكند يعنى معذب مىسازد شما را بِما عَقَّدْتُمُ الْأَيْمانَ بآنكه ببنديد سوگندها را يعنى بزبان گوئيد و بدل قصد آن كنيد و بعد