تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٨١ - سوره المائدة(٥) آيات ٦٠ تا ٦٩
استدراج و بر آنكه عطا ميفرمايد از روى اكرام و در ينابيع آورده كه اطلاق يد و يدين و وجه و سمع و بصر بر خدا از متشابهات قرآنست و متشابه را بظاهر تفسير نشايد كرد بلكه معنى وى را موافق محكم ادا بايد نمود چنانچه در اينمحل اينسخن دلالت بر غايت جود ميكند چه مناوله در اعطاى بيد و اخذ واقع ميشود اينجا كه عطا را بيدين نسبت ميدهد دليلست بر آنكه عطاى او اكثر من ان تحصى است يُنْفِقُ كَيْفَ يَشاءُ روزى ميدهد چنانچه ميخواهد يعنى بر وفق مشيت و مقتضاى حكمت اين تأكيد قول مذكور است يعنى مختار است در انفاق كه توسيع ميكند يك بار و تضييق ميكند بار ديگر بر حسب مشيت و مقتضاى حكمت و بدانكه جايز نيست كه اين جمله فعليه حال باشد از ها بجهة فصل بينهما بخبر و نه آنكه حال باشد از يدين زيرا كه ضميرى در حال نيست كه راجع باشد بآن و نه از ضمير هما در مَبْسُوطَتانِ بجهة همين دليل پس كلام مستأنف است براى تأكيد وَ لَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ و هر آينه زياد ميگرداند بسيارى را از يهود ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ آنچه فرو فرستاده شد از نزد پروردگار تو يعنى قرآن طُغْياناً وَ كُفْراً نافرمانى و كفر را يعنى ايشان طاغى و كافرند بآنچه ميشنوند از قرآن و زياده ميگردانند طغيان و كفر را از آنچه استماع ميكنند از آن چنانچه مريض مرض خود را زياد ميگرداند از تناول غذايى كه صالحست مر اصحا را مراد آنست كه هر گاه حق تعالى انزال حكمى مينمايد و پيغمبر خود را بآن اخبار مينمايد ايشان جاهد آن ميشوند و بجهة آن طغيان و تمارى بيشتر مينمايند و مجاوزت از حدى ميكنند و بجهة نگرويدن ايشان بآن كفر ايشان زياده ميگردد كما يقول القائل
|
وعظتك فكانت عظمتى وبالا |
عليك و ما زادتك الا شرا. |
|