تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٤٥ - سوره المائدة(٥) آيات ٤٠ تا ٤٩
تو را و بجهت اين از آن اعراض ميكنند و حكم ترا كه موافق آنست انقياد نمىنمايند گويند اين اخبار است از جانب حق سبحانه كه اينجماعت يهود ايمان نيارند و بحكم او نگروند و بهمين صفت از دار القرار دنيا رخت بدار البوار عقبى كشند و چون حقتعالى تبيين تولى يهود نمود از احكام تورية در عقب آن بيان وصف تورية مىفرمايد كه إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْراةَ بدرستى كه ما فرو فرستاديم تورية را فِيها هُدىً در حالتى كه در او راه نمودن بود بحق وَ نُورٌ و روشنى كه ظلمات شبهات ترا دفع كند و احكام مبهمه را منكشف سازد و يا در اوست حكم آنچه استفتا ميكنند از تو و بيان آنكه امر تو حق است يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ حكم ميكردهاند بر آن پيغمبران بنى اسرائيل كه قريب بهزار بودند و حقتعالى ايشان را بعد از موسى مبعوث ساخته بود براى آنكه اقامة تورية كنند و اجراى حقوق و احكام آن نمايند و حلال آن را حلال و حرام آن را حرام دانند و مردمان را بآن امر كنند و ترويج آن نمايند و حكم پيغمبر ما در اينداخل است و مراد بحكم رجم محصنين است و ايندلالت نميكند بر آنكه آن حضرت متعبد بشرع موسى بوده باشد غايت ما فى الباب آنست كه اينحكم كه بطريق وحى باو نازل شده موافق حكم تورية است و باين تنبيه كرده است يهود را بر صحت نبوت او از حيثيت آنكه اخبار نموده از آنچه در تورية است كه از غامض علمى است كه مشتبه و ملتبس بود بر بسيارى از ايشان و همه ايشان مىدانستند كه آن حضرت تورية ايشان را نخوانده و در اينحكم رجوع بعلماى ايشان نكرده پس از دلايل صدق آن حضرت باشد و قوله الَّذِينَ أَسْلَمُوا صفت تبيين است براى مدح ايشان و تنويه بشأن مسلمانان و تعريض يهود بآنكه ايشان دورند از دين انبيا و اقتفا بهدايت ايشان يعنى پيغمبران آنانند كه انقياد كردهاند حكم خداى را و اذعان نموده و بآن اعتراف كرده و قوله لِلَّذِينَ هادُوا متعلق است بانزلنا يعنى فرو فرستاديم تورية را براى آنان كه متدينند بدين يهود و يا متعلق است به يحكم يعنى حكم مىكردند انبيا بتورات براى آنان كه يهود بودند و اين دليل است بر آنكه مراد بنبيين انبياى يهودند وَ الرَّبَّانِيُّونَ و نيز حكم ميكردند علماى ربانى از بنى اسرائيل وَ الْأَحْبارُ و زاهدان ايشان يعنى علما و زهاد ايشان كه سالك بودند در مسلك انبياى ايشان كه حكم ميكردند بتورات براى ايشان بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتابِ اللَّهِ بسبب آنچه مأمور شده بودند بحفظ آن از كتاب خداى يعنى آنان كه محافظت كرده باشند تورية را از تضييع و تحريف عايد موصول محذوفست و من براى تبيين است وَ كانُوا عَلَيْهِ و بودند بر كتاب تورية شُهَداءَ گواهان كه بيان كنند احكام خفيه تورية