عَلَيْهِمْ‌ حرام گردانيده شده است بر ايشان بر اين معنى كه بواسطه عصيان قادر نباشند كه بآن درآيند و مالك آن شوند أَرْبَعِينَ سَنَةً چهل سال‌ يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ‌ سرگردان و متحير بودند در زمين تيه كه شش فرسخ است پس قوم موسى چهل سال در اينمقدار زمين سرگردان بودند هر صباح عزيمت سفر كردندى و تا شام راه رفتندى و شب هم آنجا بودندى كه بامداد از آنجا رحلت كرده بودند و اين يا بجهت اين بود كه حقتعالى تحويل منتهاى آن زمين ميكرد بمبدء و بجهت آن هر گاه كه بنهايت آن زمين ميرسيدند ابتداى آن را ميديدند و يا علامات اول آن را بآخر آن القا ميكرد و بجهت آن در آن سرگردان بودند و راه بيرون شدن نميافتند و نميدانستند كه از كجا ابتدا كرده‌اند و بكجا رسيده اند و اين از خارق عادات بود و معجزه موسى عليه السّلام و بدانكه عامل ظرف يا محرمة است پس تحريم موقت و غير مؤبد باشد و مخالفت نداشته باشد بقوله التي كتب اللَّه لكم و مؤيد اينست كه در روايت واقع شده كه بعد از چهل سال با بعضى از بنى اسرائيل كه مانده بودند برفت و اريحا را بگشاد و مدتى در آنجا بود و در آنجا بجوار رحمت ايزدى پيوست و گويند در تيه قبض روح او شد و در حين احتضار خبر داد كه يوشع بن نون بعد از او پيغمبر خدا باشد و حقتعالى امر كند او را بقتل جبابره و بعد از فوت او يوشع بنى اسرائيل را باريحا و ايليا آورد و جبابره را بقتل رساند و همه زمين شام را بر بنى اسرائيل مسلم دارد و يا عامل ظرف يتيهون است يعنى در مدت چهل سال در زمين تيه متحير بودند و طريقى نداشتند بر بيرون رفتن از آن پس بنا بر اين تحريم بر سبيل اطلاق باشد و مؤيد اينست كه گفته‌اند كه هيچ كدام از ايشان كه قايل لن ندخل الارض المقدسه بودند داخل نشدند بلكه در تيه هلاك گشتند و موسى و هارون را در آنجا وفات رسيد يوشع بر همه ابناى ايشان مبعوث شد و چون ايشان جوانان توانا بودند آنها را بحرب جبابره بر دو قتال كرده بناى ايشان را برانداختند و در اخبار آمده كه چون موسى نفرين بر قوم كرد و حكم شد كه چهل سال در زمين تيه باشند موسى از آن پشيمان شد و حقتعالى با وى خطابكرد كه چون حكم كرديم به تحير و سرگشتگى ايشان‌ فَلا تَأْسَ‌ پس اندوهناك مباش‌ عَلَى الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ‌ بر گروه فاسقان بيرون رفتگان از فرمان يعنى ايشان بسبب فسق سزاوار اين نوع عقوبتند پس بر دعا كردن بر ايشان پشيمان مشو و در تبيان گفته كه خطاب با حضرت رسالت است يعنى اى محمد صلّى اللَّه عليه و آله قوم موسى مدتى سرگشته گشتند تو بر ايشان اندوه مخور كه بسبب فسق و نافرمانى سزاوار نفرين موسى بودند و در تفسير ابو الفتوح مذكور است كه در ميان بنى اسرائيل كه در تيه بودند ششصد هزار مرد مقاتل بودند و آن ده نقيب كه افشاى سر و نقض عهد كردند در تيه بمردند و هر مرد كه در حين داخل‌