تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢ - ادامه تفسير سوره نساء

جلد سوم‌

از تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

[ادامه تفسير سوره نساء]

وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ‌ و هر كه استطاعت ندارد از شما طَوْلًا از روى غنا و اعتلا طول در اصل بمعنى فضل و زياده است و استعمال آن در غنا بجهت آنست كه غنى قادر است بر فاضل قوت خود و نصب آن بر مفعوليت است و قوله‌ أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ‌ منصوب المحل است بر آنكه مفعول به طول است و تقدير اينكه (من لم يستطع منكم ان يعتلى نكاح المحصنات) يعنى كسى كه نتواند كه دست يابد بنكاح زنان عفيفه آزاد كه گرونده باشد و يا صفت فعل محذوف است اى (من لم يستطع غنى يبلغ به نكاح المحصنات) يعنى هر كه مستطيع نباشد و توانايى نداشته باشد كه برسد بوسيله آن بنكاح محصنات مؤمنات‌ فَمِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ‌ پس بخواهيد از آنچه مالك شده است دست‌هاى شما مِنْ فَتَياتِكُمُ الْمُؤْمِناتِ‌ از كنيزان شما كه گروندگانند مراد نكاح امه غير است زيرا كه با جماع تزوج بامه خود جايز نيست و در كنز آورده من در آيه شرطيه است و يستطع مجزوم بلم لفظا و بمن محلا و معكوس نيست بجهت قرب لم و قرب اولى است بلفظ از بعيد و من در منكم از براى تبعيض است و تركيب طول بهر وجه كه‌