روضات الجنات فی احوال العلماء و السادات - الموسوي الخوانساري، محمد باقر - الصفحة ٤ - ٦٧٠ الشيخ المتبحر الامام حجة الاسلام زين الدين ابو حامد محمد بن محمد بن محمد بن طاوس احمد الغزالى الطوسى الاشعرى الشافعى

من الشّيعة الإماميّة و أسبغ عليه الدّلائل على سبيل التّفصيل و هذه عين ما ذكره بالفارسيّة فى طرف من كتابه المزبور: حجة الاسلام محمّد بن محمّد الغزّالى الطّوسى رحمة اللّه عليه كنيت او أبو حامد است، در سنه خمسين و أربعمأة در طوس متولّد شد، و در اوائل حال در آنجا و در نيشابور نزد أبو المعالى جوينى كه به إمام الحرمين مشهور است بتحصيل علوم اشتغال نمود، و بعد از آن با نظام الملك وزير ملاقاة نمود، از او رعايت و قبول تمام يافت، و با جمعى از أفاضل كه در خدمت نظام الملك بودند در مجالس متعدّده مناظره و مباحثه كرد، و برايشان غالب آمد؛ و بعد از آن تدريس نظاميّه بغداد باو تفويض كردند، و در سنه أربع و ثمانين ببغداد رفت، و همه اهل عراق شيفته و فريفته او شدند، و مدّت ده سال آنجا بود آنگاه بوطن بازگشت، و بحال خود مشغول گرديد، و از خلق خلوت گزيد، و كتب معتبره چون «إحياء العلوم» و غير آن تصنيف كرد، و بعد از اين همه بنيشابور رفت، و در نظاميّه نيشابور درس گفت، و بعد از آن چندگاه ترك آن كرد، و بوطن بازگشت، و از براى صوفيّه خانقاهى درست كرد، و از براى طلبه بناى مدرسه نمود، و اوقات خود را بر وظائف خير از ختم قرآن و صحبت ارباب قلوب و تدريس علوم توزيع نمود، و در تضاعيف اين أحوال چون تعصّب بسيار در تخطئه در تجهيل أبو حنيفة مينمود مفتيان حنفّى كه در زمان سلطان محمود بودند بقتل او فتوى دادند، أمّا ضررى باو نرسيد، تا در صباح روز دوشنبه چهاردهم ماه جمادى الآخرة سنة خمس و خمسمأة بجوار رحمت حق پيوست.

صاحب «تاريخ استظهارى» آورده كه مؤيّد الملك وزير؛ امام محمّد غزالى را در أيّام عزلت بجهت تدريس بغداد طلب كرد، وى در جواب نوشت الحمد للّه ربّ العالمين و الصّلاة و السّلام على محمّد و آله أجمعين أمّا بعد خدمت خواجه و ملجأ جهانيان متّع اللّه المسلمين بطول بقائه اين ضعيف را از حضيض خرابه طوس باوج دار السّلام بغداد عمّرها اللّه ميخوانند كرم و بزرگى مينمايد، بدين حقير نيز واجب‌