پاسخهاي استاد به نقدهايي بر کتاب مساله حجاب - المطهري، الشيخ مرتضى - الصفحة ٥٧ -           چهره و دو دست (( وجه و كفين ))

اينكه ريش گذاشتن واجب باشد , استنباط نمى شود , زيرا ممكن است مستحب و يا مباح باشد ) . در مساله پوشش وجه و كفين نيز به سيره مسلمين تمسك شده است .

اين مناقشه , محل مناقشه است زيرا كه ريش نتراشيدن در بين مسلمين بطورى تلقى مى شده كه نبايد تراشيد نه به اين طور كه مانعى ندارد نتراشيم . فافهم .

چنين نيست , ولهذا فقهاء عصر حاضر در استناد به اين سيره دچار اشكال و ترديدند .

صفحه ٢٠٥

در ايران و در بين يهود و مللى كه از فكر يهود پيروى مى كردند , حجاب به مراتب شديدتر از آنچه اسلام مى خواست وجود داشت در بين اين ملتها وجه و كفين هم پوشيده مى شد , بلكه در بعضى از ملتها سخن از پوشيدن زينت زن و چهره زن نبود سخن از پنهان كردن زن و به اصطلاح (( قايم )) كردن زن بود و اين فكر به صورت عادت سفت و سختى در آمده بود اسلام گرچه پوشانيدن وجه و كفين را واجب نكرد ولى تحريم هم نكرد , يعنى اسلام عليه پوشانيدن چهره قيام نكرد و باز گذاشتن را واجب ننمود و در نتيجه ملتهاى غير عرب كه مسلمان شدند از همان عادت و رسم ديرين خود تبعيت كردند اسلام با رسم پوشيدن چهره جز در مورد احرام مخالفت نداشت بلكه همانطور كه قبلا تذكر داديم , استثناء وجه و كفين يك رخصت تسهيلى است رجحان اخلاقى تستر تا حد امكان , مورد توجه اسلام است عليهذا فرضا سيره اى وجود