پاسخهاي استاد به نقدهايي بر کتاب مساله حجاب - المطهري، الشيخ مرتضى - الصفحة ٤٢ -           تاريخچه حجاب

البته عده اى از فقهاء , به احتياط واجب , ستر نسبت به مميز را لازم دانسته اند . ( توضيح المسائل م ٢٤٤٤ ) .

در يك كتاب علمى كه نمى شود احتياطهاى واجب را به حساب آورد احتياط واجب دو گونه است : برخى فتواست مانند احتياط در اطراف شبهه علم اجمالى اين احتياطها فتواست و رجوع به غير هم جايز نيست نوعى ديگر عدم الفتوا است ولهذا جايز الرجوع الى الغير است ممكن است مجتهد در عين نظر قاطع به جواز چيزى , اين گونه احتياط واجب بكند كه مفهومش اين است[ كه] مقلد به غير رجوع كند يا عمل به احتياط طبق اصل كه عامى بايد با نبودن فتواى مجتهد احتياط كند نمايد مرحوم آقاى بروجردى صريحا مى فرمود ما گاهى فتوامان بر خلاف احتياط متن است (( احتياط وجوبى )) ولى فتواى خود را ذكر نمى كنيم و الزامى هم نداريم بر ما رعايت عدم الفتواها كه لازم نيست .

صفحه ١٦٦

در اينجا نبايد اعتراض كرد كه اكنون رسم بردگى منسوخ شده است و برده اى وجود ندارد و پا فشارى در اين بحثها بى ثمر است , زيرا اولا روشن شدن نظر اسلام در اين مسائل , ما را به هدف كلى اين قوانين كه برخى از آنها مورد ابتلاء نيز مى باشد بهتر واقف مى سازد , و ثانيا اگر فقيه متهورى جرات كند , چه بسا حكم غلامان را از راه ملاك و مناط , به موارد مشابه آن از قبيل خدمتكاران بتواند تعميم دهد .

طرح اين بحثها براى عوام بيفايده بلكه مضر است زيرا آنان را گستاخ مى كند بدون آنكه آنان را فقيه سازد , و اين از بدترين معايب اين كتاب است .

بر عكس , بزرگترين خدمت اين كتاب است من خودم قبل از نشر