اندازه ذهن ميتواند با استفاده از معلومات- و اطلاعات خود بكشف جديد نايل شود- و يا اينكه در هر فكرى- چه اندازه سرمايه اصلى لازم است- و خود آن سرمايه‌ها از كجا و از چه راه بدست مى‌آيد- و هم در اينكه طرز سلوك و رفتار- و قوانين اصلى اين جنبش و فعاليت چيست- اختلاف نظرهائى بوده و هست- و همين اختلاف نظرها است- كه روشهاى مختلف منطقى را بوجود آورده است- ولى در اصل موضوع كه ذهن يكنوع فعاليتى مى‌كند- و در آن فعاليت معلومات و اطلاعات قبلى را وسيله قرار داده- مجهولى را تبديل به معلوم ميسازد- بين منطقيين يا فلاسفه- يا روانشناسان اختلافى نيست- و حتى حسى مسلكترين علماء نيز اذعان دارند- كه وصول ذهن بيك قانون تجربى- علاوه بر مشاهده مستقيم و آزمايش عملى- نيازمند به فعاليت ويژه فكرى- بر اساس استفاده از معلومات و اطلاعات قبلى است- ذهن بوسيله فعاليت فكرى پيشروى مى‌كند- يعنى مجهولى را تبديل به معلوم ميسازد- و از اين راه بر معلومات خويش مى‌افزايد- و ممكن است اين پيشروى ادامه پيدا كند- و چنانكه دانستيم اين پيشروى بخودى خود- و ابداعى محض نيست- بلكه در نتيجه تصرف- و مورد استفاده قرار دادن معلومات- و اطلاعات قبلى ذهن است- و در حقيقت همان معلومات و ادراكات قبلى است- كه باعث اين پيشروى و موجد- و پديد آورنده اين ادراك جديد است- و از اين جهت است كه افكار و ادراكات جديدى كه- بوسيله عمل تفكر براى ذهن حاصل مى‌شود- همواره از نوع همان معلومات و اطلاعات قبلى است- و بين آنها سنخيت برقرار است- پس همانطورى كه در متن مقاله ٥ گذشت- بستگى و رابطه معلومات و اطلاعات قبلى- با نتيجه جديدى كه بواسطه عمل تفكر از آنها بدست آمده- به توالد و بارورى مادى خالى از شباهت نيست- رابطه توليدى كه در بالا نام برده شد ناظر بهمين مطلب است- يعنى عبارت است از علاقه‌اى شبيه توالد و پدر و فرزندى- كه بواسطه عمل تفكر طبق اصول و قوانين منطق- بين بعضى از ادراكات با بعضى ديگر برقرار مى‌شود

ادراكات حقيقى چگونه ارتباط توليدى پيدا مى‌كنند

دانستن اينكه ادراكات حقيقى- چگونه ارتباط توليدى پيدا مى‌كنند-