به عقيده اگوست كنت تاريخ فكر بشر- تا كنون سه مرحله اساسى را پيموده است- مرحله افسانه‌اى و خيالى- مرحله عقلى و فلسفى- مرحله علمى و حسى- در مرحله اول- كه مربوط به دوران كودكى و توحش بشر است- بشر تمام حوادث را مربوط مى‌كرد- بارباب انواع و ارواح طيبه و خبيثه- در اين مرحله بشر هر حادثه‌اى را كه مى‌ديد- از قبيل برف و باران و قحط و فراوانى- و مرض و صحت و صلح و جنگ- آنرا مربوط مى‌كرد به اراده خدايان- و دخالت ارواح نيك و بد- .

در مرحله دوم فكر بشر ترقى كرده- و دريافته است كه نمى‌توان حوادث طبيعت- را با اراده خدايان توجيه نمود- علل حوادث طبيعى را بايد در خود طبيعت جستجو كرد- لهذا در اين مرحله فرضهاى عقلى را- در توجيه حوادث پيش ميكشد- و پاى قواى طبيعى و صور نوعيه- و نفس ناميه و نفس حيوانيه- و نفس ناطقه را به ميان مى‌آورد- اين مرحله از مرحله اول كاملتر است- ولى آخرين مرحله نيست- بلكه حلقه متوسطى است كه- مرحله اول را به مرحله سوم مرتبط مى‌كند- .

در مرحله سوم بشر متوجه شده است- كه آن فرضهاى عقلى و فلسفى- در توجيه حوادث بلا دليل است- و تنها راه صحيح آنست كه- از تعقيب كردن و جستجو كردن علل واقعى- دست بكشد- و فقط به تعيين روابط و مناسبات اشياء محسوسه- كه وجود آنها محقق و مسلم است بپردازد- و بجاى آن فرضهاى عقلى- خود حوادث طبيعت را علت يكديگر بشناسد- در اين مرحله است كه نظريات بشر- جنبه ثبوتى و تحققى پيدا مى‌كند- يعنى فقط حوادث محققه را دخالت مى‌دهد و بس- اگوست كنت خود را واضع فلسفه‌اى مى‌داند- بنام پوزيتويسم - كه آنرا فلسفه تحققى يا ثبوتى- يا وضعى يا ظاهرى ترجمه كرده‌اند- و خودش اين فلسفه را- نماينده مرحله سوم از مراحل سه‌گانه فكر بشر مى‌داند- .

اگوست كنت مدعى است- كه الان هم كه نوبت مرحله سوم رسيده است- باز كسانى پيدا مى‌شوند- كه هنوز طرز فكرشان متناسب با مرحله اول- يا مرحله دوم است- ايضا مدعى است كه يك فرد در دوره عمر- ابتداء خيالى و افسانه‌اى فكر مى‌كند- بعد اگر فى الجمله رشد پيدا كند- طرز تفكرش عقلى و فلسفى مى‌شود- و هنگامى كه پخته و آزموده شد- طرز تفكر فلسفى‌اش تبديل به تفكر علمى و حسى مى‌شود- .

كانت نيز با آنكه از عقليون است- و به معانى فطرى ذاتى عقلى قائل است- منكر اعتبار فلسفه اولى است- وى علمهاى مربوط به واقعيتهاى ما وراء ذهن را- محصول همكارى عقل و حس مى‌داند- و مدعى است كه حس تنها يا عقل