اصول فلسفه و روش رئاليسم - العلامة الطباطبائي - الصفحة ١٩٨ - ١-وجوب
چون تغذى- و افعالى داريم كه شخص فعل باجتماع قائم است- چون ازدواج و تكلم
قسم اول اعتباريات قبل الاجتماع
١-وجوب
چنانكه از بيان گذشته روشن شد- انسان در نخستين بار- بكار انداختن قواى فعاله خود- نسبت ضرورت و وجوب بايد را- ميان خود و ميان صورت احساسى خود- كه به نتيجه عمل تطبيق مىنمايد مىگذارد- و حال آنكه اين نسبت بحسب حقيقت- در ميان قواى فعاله- و حركات حقيقى صادره آنها جاى دارد- پس نسبت نامبرده اعتبارى خواهد بود- .
و از اينجا روشن مىشود- ١-نخستين ادراك اعتبارى از اعتباريات عملى- كه انسان ميتواند بسازد همان نسبت وجوب است- و اين اولين حلقه دامى است- كه انسان در ميان فعاليت خود- با تحريك طبيعت گرفتار وى مىشود- .
٢-اعتبار وجوب اعتبارى است عمومى- كه هيچ فعلى از وى استغنا ندارد- پس هر فعلى كه از فاعلى صار مىشود- با اعتقاد وجوب صادر مىشود- .
و اين نظريه- اگر چه با مشاهده موارد افعال مختلفه- غير قابل قبول بنظر مىرسد- چه بسيار مىافتد كه انسان- كارهائى را بواسطه عادت- يا نادانى يا عصبيت و مانند آنها انجام مىدهد- در حالى كه خود مىداند كارى غير لازم يا بىخود- و يا ناشايسته و نكردنى مىباشد- .