اصول فلسفه و روش رئاليسم - العلامة الطباطبائي - الصفحة ١٥١ - ٢-اصل انطباق با محيط
اعتباريات و علوم غير حقيقيه
يا
انديشههاى پندارى
حافظ گويد- ماهى چو تو آسمان ندارد سروى چو تو بوستان ندارد
فردوسى گويد- دو نيزه دو بازو دو مرد دلير يكى اژدها و يكى نره شير
- ناچار از اين شعرهاى بزمى و رزمى- تا كنون هزارها شنيدهايد- كه شعرا يك موضوع بزمى را از گل و سبزه- و بهار و مى و مطرب و معشوقه- يا يك موضوع رزمى را از مردان سلحشور- و دلاوران رزمجو- و صحنههاى جنگى با دست مشاطه خيال آرايش داده- و در حجله دل به كرسى مهر نشانيده- يا در جلگه هولناك پندارى پيشتازى نمودهاند- .
و البته مىدانيم كه اين سليقه- تنها به شعر و شعرا اختصاص ندارد- در نثر نيز قابل اجراء است- و همهمان كم و بيش همين سليقه را با غريزه تخيل داشته- و همه روزه در مفردات و مركبات معانى- با استعاره و تمثيل نمونههائى از وى بوجود مىآوريم- .
و مىدانيم كه اين كار بيهوده نبوده- و در بكار بردن اين سليقه و پيمايش اين راه- غرض و هدفى داريم- و آن همانا تهييج