روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٢ - ترجمه

به لغت جهودان دشنام بود،چنان كه حق‌تعالى [١]دگر جا گفت: وَ رٰاعِنٰا لَيًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَ طَعْناً فِي الدِّينِ [٢].

جهودان چون اين بشنيدند غنيمت شمردند و گفتند:ما محمّد را در سرّ دشنام مى‌داديم،اكنون بهانه‌اى به دست آورديم كه او را آشكارا دشنام دهيم،بيامدندى و گفتندى:راعنا يا محمّد راعنا،و مى‌خنديدندى[١٢٤-پ]و استهزاء مى‌كردندى،و رسول-عليه السّلام از آن غافل بود.

سعد معاذ اين بشنيد،و او اين لفظ بشناخت،و غرض ايشان در آن گفتن بدانست.ايشان را گفت:به آن خداى كه محمّد را بحق به خلقان فرستاد كه اگر كسى ديگر اين معنى بر زبان آرد [٣]جز به تيغ با او خطاب نكنم.ايشان گفتند:نه صحابه و قوم او مى‌گويند؟گفت:ايشان خير مى‌خواهند،و شما سبّ و دشنام.

حق‌تعالى اين آيت فرستاد و گفت:چون جهودان به اين كلمه تورات مى‌كنند و به گفتن شما تعلّل مى‌كنند،شما نيز«راعنا»مگويى و به بدل اين كلمه بگويى كه:

اُنْظُرْنٰا .اين قول عبد اللّه بن عبّاس است و جماعتى از مفسّران.

قوله: يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ،بدان كه:قديم-جلّ جلاله-در اين كتاب مجيد به اين خطاب مؤمنان را [٤]هشتاد و هشت جايگاه ندا كرد.و عبد اللّه عبّاس مى‌گويد:هركجا در قرآن يٰا أَيُّهَا النّٰاسُ [٥]... است مكّى است،و هركجا يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا [٦]... ، است مدنى است.و هم او گويد-رحمة اللّه عليه-كه:هركجا در قرآن يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا است،بدل آن در تورات«يا ايّها المساكين»است،اى مسكينان درويشان.

حق‌تعالى ايشان را به نام مسكنت برخواند و مسكنت و مذلّت بر ايشان زد في قوله:

وَ ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَ الْمَسْكَنَةُ [٧] .

و امّت محمّد را چون ندا كرد،به نداى شرف و مدحت ندا كرد گفت:اى