روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٧٣ - ترجمه
دست از او بداشتند و برآن بههيچوجه كار نكردند. كَأَنَّهُمْ لاٰ يَعْلَمُونَ ،پندارى خود ندانستهاند،با كسى مانند كه اين حال نشنيده باشد و ندانسته،و اين عبارت باشد از كارى بىقدر مستخفّ [١]به.عرب كار [٢]چنين را گويد:جعلت ذلك خلف ظهري و دبر اذني و تحت قدمي،و نظير اين قوله تعالى: وَ اتَّخَذْتُمُوهُ وَرٰاءَكُمْ ظِهْرِيًّا [٣]... ،قال الشّاعر:
تميم بن زيد لا تكوننّ حاجتي
بظهر و لا يعيا عليك جوابها [٤]
شعبى گفت:مراد آن است كه برآن كار نكردند.سفيان عيينه گفت:تورات در حرير و ديبا پيختند [٥]و در زر و سيم گرفتند،و بر حلال و [٦]حرامش كار نكردند، معنى آنكه با پس پشت انداختند،اين است كَأَنَّهُمْ لاٰ يَعْلَمُونَ ،پندارى كه نمىدانند.
[سوره البقرة (٢): آیات ١٠٢ تا ١٠٣]
وَ اِتَّبَعُوا مٰا تَتْلُوا اَلشَّيٰاطِينُ عَلىٰ مُلْكِ سُلَيْمٰانَ وَ مٰا كَفَرَ سُلَيْمٰانُ وَ لٰكِنَّ اَلشَّيٰاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ اَلنّٰاسَ اَلسِّحْرَ وَ مٰا أُنْزِلَ عَلَى اَلْمَلَكَيْنِ بِبٰابِلَ هٰارُوتَ وَ مٰارُوتَ وَ مٰا يُعَلِّمٰانِ مِنْ أَحَدٍ حَتّٰى يَقُولاٰ إِنَّمٰا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلاٰ تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمٰا مٰا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ اَلْمَرْءِ وَ زَوْجِهِ وَ مٰا هُمْ بِضٰارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاّٰ بِإِذْنِ اَللّٰهِ وَ يَتَعَلَّمُونَ مٰا يَضُرُّهُمْ وَ لاٰ يَنْفَعُهُمْ وَ لَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اِشْتَرٰاهُ مٰا لَهُ فِي اَلْآخِرَةِ مِنْ خَلاٰقٍ وَ لَبِئْسَ مٰا شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ كٰانُوا يَعْلَمُونَ (١٠٢) وَ لَوْ أَنَّهُمْ آمَنُوا وَ اِتَّقَوْا لَمَثُوبَةٌ مِنْ عِنْدِ اَللّٰهِ خَيْرٌ لَوْ كٰانُوا يَعْلَمُونَ (١٠٣)
[ترجمه]
پيروى [٧]كردند آن را كه مىخواندند ديوان بر پادشاهى سليمان و كافر نبود سليمان،و لكن ديوان كافر بودند [٨]مىآموزند مردم [٩]را جادوى و آنچه فرستاده بر دو فريشته به بابل كه هاروت و ماروتند،و نمىآموزند هيچكس را تا مىگويند كه ما آزمايشيم،كافر مشو،مىآموزند از ايشان آنچه جدا مىكنند
[١] .مج،وز:مستحق.
[٢] .آج،لب،فق،مب:كنايه.
[٣] .سورۀ هود(١١)آيۀ ٩٢.
[٤] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+اى تميم نبايد كه حاجت من باشد با پس پشت انداخته،و نه درماند بر تو جواب آن.
[٥] .دب:سنجند،آج،لب،فق،مب،مر:پيجيدند.
[٦] .مج،وز:او.
[٧] .مج،وز:پسروى.
[٨] .مج،وز،دب،آج،لب،فق:شدند.
[٩] .مج،وز،دب،آج،لب،فق:مردمان.