چون آمد به ايشان پيغامبرى از نزديك خدا [٣]راست‌دارندۀ آنچه با ايشان است بينداختند گروهى از آنان كه ايشان را كتاب دادند كتاب خداى [٤]پس پشتشان پندارى كه ايشان نمى‌دانند.

قوله تعالى: قُلْ مَنْ كٰانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ ،عبد اللّه عبّاس گفت،سبب نزول آيت آن بود كه:حبرى از احبار جهودان نام او عبد اللّه صوريا بيامد و با رسول -عليه السّلام-مناظره كرد و او را از چند مسئله پرسيد [٥]،چون جواب بيافت و حجّت بر او متوجّه شد،گفت:كدام فريشته به تو مى‌آيد[١١٦-ر]از آسمان؟رسول -عليه السّلام-گفت:آن فريشته كه به جمله پيغامبران آمدى [٦]،جبريل.پسر [٧]صوريا گفت:او دشمن ماست،اگر به جاى او ميكايل بودى ما ايمان آوردمانى.

رسول-عليه السّلام-گفت:جبريل چرا دشمن شماست؟گفت:او صاحب عذاب و شدّت و قتال است.خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت:بگو پسر [٨]صوريا را كه:هركه دشمن جبريل بود،جبريل آن است كه اين قرآن فرومى‌آرد بر دل تو به فرمان خدا.

مقاتل گفت،ايشان گفتند:جبريل دشمن ماست كه او را فرمودند كه كتاب به ما آر،به تو آورد.

و در جبريل هفت لغت است:جبرئيل،به فتح«جيم»و«را»و همز [٩]و اشباع، و اين قرائت حمزه و كسائى و ابو بكر و خلف است،و شاعر گويد:

[١] .اساس:ندارد،از مج افزوده شد.

[٢] .مج،وز،آج،لب،فق:عهدى.

[٣] .مج،وز،آج لب،فق:خداى به راست.

[٤] .مج،وز،آج،لب،فق+با.

[٥] .همۀ نسخه بدلها،بجز مب:بپرسيد.

[٦] .دب،مب،مر:مى‌آمد،لب،فق:مى‌آيد.

[٧] .همۀ نسخه بدلها:پس.

[٨] .مج،وز،دب:پس.

[٩] .همۀ نسخه بدلها:همزه.