روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٥٦ - ترجمه

كه ايشان خود را به آن بفروختند كفرشان به آنچه خداى فروفرستاد از قرآن،و مراد به «اشتراء»،بيع است،كه شرى هم خريدن باشد هم فروختن،و مراد آن است كه:

حظ و نصيب خود از ثواب بفروختند به عقاب كفر.

و گفته‌اند [١]معنى آن است كه:بد اختيارى كردند چون بدل كردند حق به باطل و كفر به ايمان،و مراد بقوله: بِمٰا أَنْزَلَ اللّٰهُ ،قرآن است بلا خلاف،و«ما» موصوله است. بَغْياً ،اى ظلما،و نصب او بر مفعول له است،و اصل«بغى»،فساد باشد من قولهم:بغى الجرح اذا امدّ و فسد.و«بغى»طلب بود و به عرف مخصوص شده است به طلب ناحق و ناواجب.

و«بغا»زنا باشد،و گفته‌اند:بغى حسد باشد،يعنى حسد مى‌برند بر آنكه خداى تعالى فرومى‌فرستد از فضلش،يعنى نبوّت و كتاب عَلىٰ مَنْ يَشٰاءُ مِنْ عِبٰادِهِ ،بر آنكه [٢]خواهد از بندگانش يعنى محمّد-صلّى اللّه عليه و على آله. فَبٰاؤُ ، رجعوا [٣]،بازآمدند بِغَضَبٍ عَلىٰ غَضَبٍ .

مفسّران خلاف كردند در آن‌كه اين دو«غضب»بر چه بود.عبد اللّه عبّاس گفت:مراد به غضب اوّل خشم خداست بر ايشان به ضايع كردن ايشان تورات را،و غضب دوم به كفرشان به محمّد-صلّى اللّه عليه و آله.

ابو العاليه و قتاده گفتند:غضب اوّل به كفرشان به عيسى و انجيل،و غضب دوم به كفرشان به محمّد.

سدّى گفت [٤]:غضب اوّل به گوساله پرستيدن،[١١٤-ر]و دوم [٥]به كفرشان به محمّد-عليه السّلام.

و گفته‌اند«على»به معنى مع است،چنان كه گويند:هو على صغر سنّه، يقول الشّعر،اى مع صغر سنّه. وَ لِلْكٰافِرِينَ ،يعنى جاحدان نبوّت محمّد را عَذٰابٌ مُهِينٌ ،عذابى خواهد بودن خواركننده كه ايشان در آن مهان و مستذلّ باشند.

وَ إِذٰا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا بِمٰا أَنْزَلَ اللّٰهُ ،چون گويند ايشان را كه ايمان آرى به قرآن