الوصيّة تمام ما نقص من الزّكاة ،وصيّت جبران [٣]باشد كه از زكات فائت شده باشد.و صادق-عليه السّلام-گفت:هيچ بيمار نباشد كه به در مرگ رسد و الّا خداى تعالى عقل و سمع و بصر با او دهد در در مرگ براى وصيّت،و آن را مردمان راحت مرگ گويند،و هم او گويد:هركه بمرد و وصيّت نكرد [٤]،

فقد ختم عمله [٥]بمعصية. و رسول-عليه السّلام-گفت:

من لم يحسن وصيته عند الموت كان ذلك نقصا في مروءته و عقله، هركه او به نزديك مرگ وصيّت نيكو نكند نقصان بود در مروّت و عقلش.

و اصل«وصيّت»من وصى يصى باشد اذا وصل،و وصّى و أوصى اذا اوصل الخير اليه.

لِلْوٰالِدَيْنِ ،يقال:اوصيت لفلان الى فلان،موصى إليه وصىّ باشد،و موصى له آن باشد كه در حقّ او وصيّت كرده باشد.

بهرى مفسّران گفتند:سبب نزول آيت آن بود كه ايشان وصيّت كردندى [٢١٦-ر]در حقّ بيگانگان براى نام را،و اقربا را محروم كردندى،حق‌تعالى اين آيت فرستاد تا ايشان آن عادت رها كنند.

بهرى دگر گفتند:خداى تعالى اين آيت آنگه فرستاد كه مادر و پدر را و بهرى خويشان را نصيبى مفروض نبود.چون آيت مواريث آمد اين متروك شد،و اين قول آن‌كس است كه گويد [٦]آيت منسوخ است به آيت مواريث،و ما بيان كرديم كه آيت محكم است و منسوخ نيست،و جمع از ميان اين آيت و آيت مواريث ممكن است و عمل كردن بر هر دو.و اگر منسوخ بودى،جمع از ميان ايشان درست نبودى.

[١] .آج:لا يبتين.

[٢] .مج،وز،آج،لب،فق:نخسبد.

[٣] .وز،دب:خبران،لب:خبر آن،فق:خير آن،مب:تمام آن،مر:خيران.

[٤] .همۀ نسخه بدلها:بميرد و وصيت نكند.

[٥] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:عليه.

[٦] .مج:ندارد،ديگر نسخه بدلها:گفت.