خير النّاس رجل ممسك بعنان فرسه في سبيل اللّه كلّما سمع هيعة طار اليها، بهترين مردمان مردى باشد [١]عنان اسب به دست گرفته در سبيل خداى-عزّ و جلّ-هرگه كه آوازى بشنود آنجا شتابد.

آنگه [٢]حق‌تعالى چون صفات اين ابرار به كمال بگفت،گفت: أُولٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا ،اينان راستيگرانند [٣]،اى في ايمانهم و ايقانهم و اتقانهم و مقالهم و مجالهم [٤]و اقوالهم و اعمالهم و عهودهم و عقودهم،تا مصداق آن آيت بود كه: مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجٰالٌ صَدَقُوا مٰا عٰاهَدُوا اللّٰهَ عَلَيْهِ [٥].

از عبد اللّه عبّاس روايت چنين كردند كه چون اين آيت بخواند گفت:اين صفت پيغامبران است،و كيست كه طاقت اين دارد مگر [٦]پيغامبرى [٧]يا پيغامبر سيرتى [٨]فرشته سريرتى [٩]،ليس الشّأن فى الماء [١٠]انّما الشّأن فى السّقاء [١١]،سخن در سيرت نيست سخن در سريرت است،براى آن‌كه سيرت با خلق است و سريرت با حقّ است،چو [١٢]در سريرت به فرمان حقّ اقتدا كرد خلقان را فرمودند تا در سيرت بدو اقتدا كنند،اگر حسن [١٣]سيرت را اقتدا بايد كردن،صدق سريرت را سجده بايد كردن،اگر اين جا پاى در خط بايد نهادن آنجا سر بر خط بايد نهادن،نبينى كه در حقّ آدم-عليه السّلام-سيرتى ظاهر نشده بود جز«انبئوني [١٤]»كه فرشتگان به آن اقتدا كردند،و لكن چون در باطنش سريرتى بود با حقّ،مقدسان حضرت را گفتند: اُسْجُدُوا لِآدَمَ... [١٥]،چرا چنين بايد؟از درگاه ما منشورى دارد به توقيع إِنَّ اللّٰهَ اصْطَفىٰ آدَمَ [١٦]... ،چو توقيع به خطّ ماست،كه را زهره باشد كه سر بر خطّ ما ننهد،يا پاى از خطّ ما بنهد؟اگر آدم را به

[١] .دب،مب،مر+كه.

[٢] .همۀ نسخه بدلها:بدان كه.

[٣] .مج:راستگيرانند.

[٤] .همۀ نسخه بدلها+و مصالحهم.

[٥] .سورۀ احزاب(٣٣)آيۀ ٢٣.

[٦] .مج:حكم.

[٧] .آج،لب،فق،مب:پيغامبران.

[٨] .آج،لب،فق،مب،مر+يا.

[٩] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:سيرتى.

[١٠] .آج:النّماء.

[١١] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:البقاء.

[١٢] .همۀ نسخه بدلها:چون.

[١٣] .همۀ نسخه بدلها:چنين.

[١٤] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٣١.

[١٥] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٣٤.

[١٦] .سورۀ آل عمران(٣)آيۀ ٣٣.