روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١٤
گفتهاند:مسكين آن باشد كه اگرچه محتاج بود از مردم چيزى نخواهد،و در خبر است كه رسول-عليه السّلام-گفت:
ليس المسكين بالطّوّاف و لا بالّذي يردّه التّمرة و التّمرتان و اللّقمة و اللّقمتان انّما المسكين الضّعيف الّذي لا يسأل النّاس و لا يفطن له فيتصدّق عليه، گفت:مسكين نه اين درويش گردنده باشد كه او را بازگرداند يك خرما يا دو [١]و يكلقمه يا دو [٢]و لكن [٣]مسكين ضعيفى باشد كه از مردم [٤]چيزى نخواهد و نداند خواستن،مردم او را نشناسند تا بر او صدقه كنند.
آنگه گفت:اگر خواهى اين آيت بخوانى: يَحْسَبُهُمُ الْجٰاهِلُ أَغْنِيٰاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمٰاهُمْ لاٰ يَسْئَلُونَ النّٰاسَ إِلْحٰافاً [٥]... ،و از اين جا [٦]رسول -عليه السّلام-از خداى فقر نخواست،مسكنت خواست في
قوله-عليه السّلام:
احيني [٧]مسكينا و امتني مسكينا [٨]و احشرني في زمرة المساكين، يكى از جملۀ زنانش گفت:يا رسول اللّه!چرا چنين مىگويى؟گفت:براى آنكه ايشان پيش از توانگران به بهشت شوند به چهل سال.
آنگه گفت:نگر تا مسكين را زجر نكنى،و اگر چيزى خواهد ردّش نكنى و اگر [٩]به نيمخرما باشد مساكين [١٠]را دوست دار [١١]و به خويشتن نزديك دار [١٢]تا خداى تعالى تو را به رحمت خويش [١٣]نزديك كند.
و عبد اللّه عمر روايت كند از رسول-عليه السّلام-كه او گفت:روز قيامت مناديى از قبل ربّ العزّه ندا كند:كجااند آنان كه فقرا و مساكين را اكرام كردند در دنيا؟به بهشت رويد،امروز بر شما خوفى نيست و حزنى [١٤].كجااند آنان كه بيمار پرسى [١٥]و درويش دارى كردند در دنيا؟ايشان را بيارند و بر منبرهاى نور بنشانند
[١] .مب+خرما.
[٢] .مب+لقمه.
[٣] .وز،دب،آج،لب،فق:و انّما،مب:بهدرستى كه،مر:امّا.
[٤] .همۀ نسخه بدلها:مردمان.
[٥] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢٧٣.
[٦] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+است كه.
[٧] .مج:اللّهمّ احيينى،ديگر نسخه بدلها:اللّهمّ احينى.
[٨] .مر:غنيّا.
[٩] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+چه.
[١٠] .همۀ نسخه بدلها:مسكين.
[١١] .همۀ نسخه بدلها،بجز مر:دارى.
[١٢] .دب،آج،لب،مب،مر:دارى.
[١٣] .مج:خويشتن،مب:خود.
[١٤] .دب:حرجى،مب:و نه حزنى.
[١٥] .دب،آج،لب،مر:بيمارپرستى،مب:بيمار دارى.