و وجهى دگر در آيت آن است كه: عَلىٰ حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبىٰ ،اى على حبّ المعطي ذوى القربى،و معنى آيت آن بود كه:مال بدهد براى محبّت ايشان تا آيت مبنى بودهم از عطا دادن [٢]،هم از [٣]صلت رحم.و بر اين وجه ذَوِي الْقُرْبىٰ مفعول «حبّ»باشد،مفعول«ايتاء»نباشد،و قولهاى اوّل قريب‌تر است.

و وجهى دگر آن است:على حبّ الايتاء،مال دهد با آن‌كه دادن دوست دارد.و قول بيشتر مفسّران از عبد اللّه عبّاس و عبد اللّه مسعود و ربيع و سدّى آن است كه:راجع است با مال،و بيانش آن‌كه عبد اللّه مسعود روايت كرد كه رسول-صلّى اللّه عليه و على آله-گفت:چون او را پرسيدند كه:اىّ الصّدقة افضل؟

قال: ان تعطي و انت صحيح شحيح تأمل الغنى، و

يروى [٤]: تأمل العيش و تخشى الفقر فلا تمهّل حتّى اذا بلغت الحلقوم [٥]قلت لفلان كذا و لفلان كذا، يكى پرسيد كه:يا [٦]رسول اللّه!كدام صدقه فاضل‌تر است؟گفت:آن‌كه بدهى و توتن درست باشى و بخيل امّيد زندگانى دارى و از درويشى ترسى رها نكنى تا جان به گلو [٧]رسد،آنگه گويى [٨]:اين فلان را و آن فلان را،چه در حال يأس آن رونق ندارد كه در حال سعت [٩]و اختيار با تردّد [١٠]دواعى.

ابو الدّرداء روايت كند كه رسول-عليه السّلام-گفت:مثل آن‌كس كه به در مرگ صدقه دهد،مثل كسى بود كه چيزى به هديّه دهد پس ازآن‌كه سير شده باشد.حق‌تعالى شش كس را ذكر [١١]كرد كه مال به ايشان بدهد:اوّل خويشان را، چه صدقه بر ايشان هم صدقه باشد و هم صلت رحم،چنان كه گفت [١٢]-عليه السّلام:

الصّدقة على القرابة صدقة و صلة.

[١] .مر+على.

[٢] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+و.

[٣] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:به.

[٤] .مب+و.

[٥] .آج،لب،فق،مب،مر+و.

[٦] .وز:اى.

[٧] .مر:گلوا.

[٨] .دب،آج،لب،فق،مر+كه.

[٩] .دب،مر:سعت صحت،آج،لب،فق،مب:صحّت.

[١٠] .لب+و.

[١١] .مر:ياد.

[١٢] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+رسول.