روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٢٧ - ترجمه

است،من قوله: وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ ، كَمٰا أَرْسَلْنٰا فِيكُمْ ،تا تمام كنم نعمت خود بر شما چنان كه فرستادم در شما پيغامبرى هم از شما،براى آن‌كه از [١]جملۀ نعمتهاى خداى-جلّ جلاله-يكى بعثت انبياست.

قولى ديگر آن است كه:تعلّق دارد بقوله: وَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ،و معنى آن است كه:و لعلّكم تهتدون بهدايتى [٢]كما ارسلنا،اى كما اهتديتم بارسالي فيكم رسولا منكم،يعنى تا شما مهتدى شوى به هدايت من،چنان كه مهتدى شدى به پيغامبر فرستادن من.

قولى ديگر آن است كه:تعلّق دارد به ما بعدها [٣]من قوله: فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ، مرا ياد كنى تا شما را ياد كنم،چنان كه فرستادم در ميان شما رسولى هم از شما، يعنى از [٤]جمله ياد كرد من شما را به رحمت آن است كه رسولى فرستادم به رحمت.

محمّد بن جرير گفت:ابراهيم-عليه السّلام-دو دعا كرد،يكى آن‌كه رَبَّنٰا وَ اجْعَلْنٰا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنٰا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ [٥]... ،و يكى ديگر: رَبَّنٰا وَ ابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولاً مِنْهُمْ [٦]... ،حق‌تعالى گفت:هر دو اجابت كردم [٧]،دعاى اوّل بقوله: وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ [٨]،و دوم بقوله: كَمٰا أَرْسَلْنٰا فِيكُمْ رَسُولاً مِنْكُمْ .

ابو مسلم گفت:محمول است على قوله تعالى: وَ كَذٰلِكَ جَعَلْنٰاكُمْ أُمَّةً وَسَطاً [٩]... ،كما ارسلنا فيكم.و خطاب به«فيكم»و«منكم»با عرب است،و مراد به رسول محمّد است-صلّى اللّه عليه و آله-و براى آن او را از ايشان فرستاد تا او را دانند و شناسند كه او من اكرمهم نسبا و اشرفهم بيتا [١٠]و اطهرهم نفسا و ابعدهم من الذّام [١١]و العيب است،چه اگر او را نشناختندى،نفس ايشان ساكن نبودى به قبول قول او،و گفتندى:ما خود چه دانيم كه اين كيست!دعىّ [١٢]است يا نسبى دارد،پاك