و ابو العاليه گفت:تلقاءه،برابرش.و ابو على گفت:وسطه.روى به ميان مسجد آر،گفت براى آن‌كه:شطر الشّىء نصفه باشد،شطر نيمه بود و چون يك‌نيمه با يك جانب گذارد و يك‌نيمه با يك جانب،روى به ميانه باشد،و اگرچه [١]اين در تازى وجهى دارد،اين چون حرجى [٢]باشد.

و دگر آن‌كه:اتّفاق مسلمانان است كه اگر روى به جانبى كند از جوانب، و اگر همه طرفى و كنارى باشد نمازش درست بود.

اكنون بدان كه:تعيين قبله مختلف است به اختلاف احوال حاضران.كعبه قبلۀ آن‌كس است كه او در مسجد الحرام باشد،و مسجد قبلۀ آن‌كس است كه بيرون مسجد بود در حرم،و حرم قبلۀ آن‌كس است كه بيرون حرم بود از [٣]چهار جانب.و اهل عراق روى به ركن عراقى كنند،و اهل يمن روى به ركن يمانى كنند،و اهل شام روى به ركن شامى كنند،و اهل غرب[١٦٥-ر]روى به ركن غربى كنند،اين مذهب ماست.و جملۀ فقيهان مخالفند ما را.

اصحاب شافعى را خلاف است در آن‌كه روى به عين كعبه بايد كردن يا به جهت كعبه.بعضى اصحاب او را مذهب آن است كه:روى به عين كعبه بايد كردن،و بعضى را مذهب آن است كه:روى به جهت كعبه بايد كردن،و اين مذهب ابو حنيفه است و اصحاب او.

و به نزديك ما اهل عراق را تياسرى بايد كردن اندك،و هيچ فقيه را اين مذهب نيست مگر كه ابو يوسف در كتاب الزّوال بياورد كه:حمّاد بن زيد را مذهب آن است كه اهل بصره را تياسر بايد كردن،و قوله: وَ حَيْثُ مٰا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ ،و هركجا باشى روى به جانب او كنى.

البراء بن عازب گويد:آيت قبله آمد،ما روى به بيت المقدّس داشتيم،در ركوع بوديم،رسول-عليه السّلام-برگرديد،و ما برگرديديم و روى به كعبه كرديم.

و راوى خبر گويد:ما در نماز بوديم،مردى بر [٤]آمد و گفت [٥]:روى به كعبه

[١] .مر+همه.

[٢] .مج:جرحى،دب،آج،لب،فق،مب،مر:حشوى.

[٣] .دب،آج،فق،مب،مر:و حرم قبلۀ آن است كه در بيرون بود از حرم از.

[٤] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:در.

[٥] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+به آواز كه.