روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٦٢ - ترجمه

نيست كه من دوست‌تر دارم از اين جا،و لكن كافران مرا رها نمى‌كنند كه اين جا مقام كنم.آنگه گفت:اى بني عبد مناف!حلال نباشد هيچ كسى [١]را كه منع كند كسى را كه خواهد كه نماز كند در اين مسجد به شب و به روز.

و در خبر است كه بعضى زنان رسول گفتند:[١٤٥-ر]اگر نه هجرتستى ما از مكّه نرفتمانى هرگز كه هيچ جاى نيست كه آسمان به زمين نزديكتر است ازآن‌كه به مكّه،و هيچ جاى ماه چنان نكو نبود كه به مكّه،و دلها به هيچ شهر چنان خوش نبود كه به مكّه.

و هشام بن عروه روايت كند كه رسول-عليه السّلام-گفت چون به مدينه خواست آمدن [٢]:بار خدايا!مدينه دوست داشته گردان بر من چنان كه مكّه،و هوايش درست كن و بر صاع و مدّش بركت كن و تبى [٣]كه آنجاست نقل فرماى با جحفه.

و ابو سلمه [٤]روايت كند كه:روز فتح [٥]رسول-عليه السّلام-بر حجون بيستاد [٦]و گفت:اى مكّه!تو بهترين زمينهايى كه خداى [٧]آفريد،و محبوب‌تر به نزديك خداى [٨]،و اگر مرا از اين جا بيرون نكردندى من هرگز اختيار مفارقت تو نكردمى.و تو حرميى [٩]محرّم،كس را هرگز حلال نبوده است الّا مرا،و آن نيز يك ساعت پس از آن حرام است تا به قيامت.درختش نبرّند و گياهش نچينند،و گم‌شده‌ايش [١٠]كه يابند [١١]برنگيرند مگر براى تعريف.عبّاس گفت:يا رسول اللّه الّا اذخر،كه اذخر بنگزيرد [١٢]ما را از آن مرده و زنده.رسول-عليه السّلام-اذخر استثنا كرد و گفت:

الّا اذخر.

امّا ايمنى او از روى حكم و صورت آن است كه:حق‌تعالى اهل او را و وحوش و طيور او ايمن كرده است تا كس ايشان را نيازارد و نكشد و صيد نكند، و كس‌هايى كه آنجا تعدّى كردند به چه عذابهاى عاجل گرفتار شدند،چنان كه