امّا فضل نماز در مسجد الحرام:رسول-صلّى اللّه عليه و على آله-گفت:نمازى در مسجد من هزار نماز باشد در مسجدهاى ديگر،مگر مسجد الحرام كه نمازى در او چنان باشد كه صد نماز در مسجد من.

وَ إِذْ قٰالَ إِبْرٰاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذٰا بَلَداً آمِناً ،ياد كن اى محمّد چون گفت ابراهيم كه بار خدايا اين شهر مكّه را شهرى ايمن گردان،و اين دعا [١][١٤١-پ] براى آن كرد كه خداى تعالى اعلام كرده بود او را كه اين شهر مقصد خلقان و بندگان صالح خواهد بودن براى اداى مناسك حجّ و عمره و اعتكاف و عباداتى كه مختص است بدان جا تا دواعى [٢]قوى باشد به حضور آن جايگاه،و نفسها ساكن به مقام و مجاورت در او،و دگر آن‌كه اهل و فرزندان خود را آنجا رها كرده بود،و آنجا انيسى نبود و جاى خوف بود،گفت:اين جايگاه شهرى ايمن گردان،و عرب بيابان را بلد خوانند و اگرچه آبادانى و انيس نباشد،چنان كه شاعر گفت:

و بلدة ليس بها أنيس الّا اليعافير و الّا العيس
و خايۀ شتر مرغ را كه در بيابان دور دست بنهد آن را بيضة البلد گويند.و «آمن [٣]»به معنى مأمون است،و هذا من باب قولهم:ليل نائم [٤]و نهار صائم،و بيع رابح و صفقة خاسرة،و منه قوله تعالى: فَمٰا رَبِحَتْ تِجٰارَتُهُمْ [٥]... براى آن‌كه معنى آن است كه شبى كه در او بخسپند [٦]و روزى كه در او روزه دارند،و بيعى كه در او سود كنند،و دست زدنى كه در او زيان كنند،و معنى آيت آن است كه:فما ربحوا في تجارتهم،در بازرگانى سود نكردند يا [٧]«آمن»به جاى [٨]مأمن بود جاى امن [٩]و خداوند امن [١٠]،كما قال: فِي عِيشَةٍ رٰاضِيَةٍ [١١]،اى ذات رضى،و كقولهم:امرأة طاهر

[١] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+را.

[٢] .مج:داعى،دب،آج:دراعى،لب:دراعى.

[٣] .همۀ نسخه بدلها:ايمن.

[٤] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:قائم.

[٥] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ١٦.

[٦] .مج،آج:نخسپند.

[٧] .اساس:تا،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.

[٨] .همۀ نسخه بدلها:به معنى.

[٩] .آج،لب،فق،مب،مر:امن‌جاى.

[١٠] .لب،فق:آمن.

[١١] .سورۀ قارعه(١٠١)آيۀ ٧.