مجاهد و حسن و ضحّاك گفتند:سبب نزول آيت آن بود كه چون آيت آمد كه: اُدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ [١]... ،صحابه گفتند:اين ندعوه؟كجاش خوانيم [٢]؟آيت آمد كه: وَ لِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ ،خلقا او ملكا و ملكا،مشرق و مغرب خداى راست به ملك و ملك براى[آن‌كه ] [٣]خلق و آفريده اوست.

بدان كه،هركجا در قرآن ذكر«وجه»است مضاف با خداى تعالى [٤]تأويل او در اين آيت و جز اين آيت آن باشد كه:چون وجوه و معانى [٥]وجه در كلام عرب گفته شود،هر جايگاهى آنچه لايق و محتمل باشد برآن حمل مى‌بايد كردن.

بدان كه،«وجه»در كلام عرب بر وجوه و معانى مختلف آمد [٦]:يكى از آن وجه الانسان و غيره،روى آدمى و جز او كه حواسّ بر اوست از چشم و گوش و دهن و بينى،و وجه الشّىء أوّله و صدره باشد،كما قال تعالى: آمِنُوا بِالَّذِي أُنْزِلَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَجْهَ النَّهٰارِ [٧]... ،و دليل اين تأويل قرينۀ اوست كه: وَ اكْفُرُوا آخِرَهُ [٨]... ، قال ربيع بن زياد:

من كان مسرورا بمقتل مالك فليأت نسوتنا بوجه نهار
يعنى بامداد هرروزى.

و بعضى اهل لغت گفتند:«وجه نهار»در اين بيت نام جايگاهى است،و وجه قصد به فعل باشد،قوله [٩]تعالى: إِنَّمٰا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللّٰهِ [١٠]،و كقوله: وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللّٰهِ [١١]... ،اى قصده و عمله و عزمه،و قوله: إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمٰاوٰاتِ [١٢]... ،اى قصدت بعبادتي الى اللّه [١٣]،قال الفرزدق:

و اسلمت وجهي حين شدّت ركائبي الى آل [١٤]مروان بنات المكارم
اى جعلت قصدى اليهم،و قال آخر:

[١] .سورۀ مؤمن(٤٠)آيۀ ٦٠.

[٢] .مر+اين.

[٣] .اساس:ندارد،از وز افزوده شد.

[٤] .دب+در.

[٥] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+مختلف.

[٦] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:مختلف بسيار مى‌آيد.

[٧] [٨] .سوره آل عمران(٣)آيۀ ٧٢.

[٩] .همۀ نسخه بدلها بجز مب:كقوله.

[١٠] .سورۀ دهر(٧٦)آيۀ ٩.

[١١] .سورۀ لقمان(٣١)آيۀ ٢٢.

[١٢] .سورۀ انعام(٦)آيۀ ٧٩.

[١٣] .آج،لب،فق،مب،مر:بعبادة اللّه.

[١٤] .مر:اهل.