روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٢٢ - ترجمه
قسطنطنيّه و همچنان سبى و غارت كردند.
ابو هريره [١]روايت كند كه رسول [٢]-عليه السّلام-گفت:قيامت بر نخيزد تا مدينۀ هرقل-يعنى روم-نگشايند و مؤذّنان در او بانگ نماز نكنند،و آن مالهاى جمع كرده به سپرها [٣]قسمت نكنند،تا چندان غنيمت يابند كه كس [٤]چنان ديده نبود [٥]ايشان در اين باشند خبر آيد [٦]كه دجّال بيرون آمد و خانههاى [٧]شما بگرفت.ايشان بشتابند و با دجّال قتال كنند.
عطا و عبد الرّحمن [٨]زيد گفتند:اين آيت در شأن مشركان مكّه آمد كه رسول -عليه السّلام-را منع كردند از مسجد الحرام،چنان كه گفت: هُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ [٩]... ،و سعى ايشان در خرابى [١٠]مسجد هم از جهت منع مسلمان بود ازآنجا و ذكر خدا و نماز و سعى و طواف در او،چه مسجد به نماز و ذكر خداى آبادان [١١]و آراسته بود،تا چون [١٢]مكّه بگشادند منادى رسول-عليه السّلام-ندا كرد كه:از امروز در نبايد [١٣]كه [١٤]هيچ مشرك گرد خانۀ خدا گردد و پيرامن آن شود،و هيچكس برهنه گرد خانه طواف نكند،چه اگر كند لَهُمْ فِي الدُّنْيٰا خِزْيٌ ،ايشان را [١٣٣-پ]باشد در دنيا [١٥]قتل و سبى و ذلّ و هوان،و ايشان را در آخرت عذابى عظيم و بزرگ بود در دوزخ.
قوله تعالى:
[سوره البقرة (٢): آیات ١١٥ تا ١٢٠]
وَ لِلّٰهِ اَلْمَشْرِقُ وَ اَلْمَغْرِبُ فَأَيْنَمٰا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اَللّٰهِ إِنَّ اَللّٰهَ وٰاسِعٌ عَلِيمٌ (١١٥) وَ قٰالُوا اِتَّخَذَ اَللّٰهُ وَلَداً سُبْحٰانَهُ بَلْ لَهُ مٰا فِي اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قٰانِتُونَ (١١٦) بَدِيعُ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ وَ إِذٰا قَضىٰ أَمْراً فَإِنَّمٰا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ (١١٧) وَ قٰالَ اَلَّذِينَ لاٰ يَعْلَمُونَ لَوْ لاٰ يُكَلِّمُنَا اَللّٰهُ أَوْ تَأْتِينٰا آيَةٌ كَذٰلِكَ قٰالَ اَلَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ تَشٰابَهَتْ قُلُوبُهُمْ قَدْ بَيَّنَّا اَلْآيٰاتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ (١١٨) إِنّٰا أَرْسَلْنٰاكَ بِالْحَقِّ بَشِيراً وَ نَذِيراً وَ لاٰ تُسْئَلُ عَنْ أَصْحٰابِ اَلْجَحِيمِ (١١٩) وَ لَنْ تَرْضىٰ عَنْكَ اَلْيَهُودُ وَ لاَ اَلنَّصٰارىٰ حَتّٰى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَى اَللّٰهِ هُوَ اَلْهُدىٰ وَ لَئِنِ اِتَّبَعْتَ أَهْوٰاءَهُمْ بَعْدَ اَلَّذِي جٰاءَكَ مِنَ اَلْعِلْمِ مٰا لَكَ مِنَ اَللّٰهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لاٰ نَصِيرٍ (١٢٠)
[ترجمه]
خداى [١٦]راست مشرق و مغرب [١٧]هركجا روى فراز كنى آنجاست روى خداى كه خدا بسيار عطا و دانا است.
[١] .مج،وز+نيز.
[٢] .همۀ نسخه بدلها.پيغمبر.
[٣] .دب،فق:پسرها.
[٤] .مج،وز،مر:كسى.
[٥] .همۀ نسخه بدلها:ديده نيست.
[٦] .مج،وز،دب،آج،لب،فق،مب:خبر آرند،مر:خبر دهند.
[٧] .اساس:خانها/خانهها.
[٨] .همۀ نسخه بدلها:عبد الرّحمن بن زيد.
[٩] .سورۀ فتح(٤٨)آيۀ ٢٥.
[١٠] .همۀ نسخه بدلها:خراب.
[١١] .لب،فق،مب:باذان.
[١٢] .آج،لب،فق،مب،مر:چنان كه.
[١٣] .مج،وز،لب،فق،مب،مر:نيايد.
[١٤] .همۀ نسخه بدلها:تا.
[١٥] .همۀ نسخه بدلها،بجز دب+خزى.
[١٦] .وز:و مر خداى.
[١٧] .وز،آج،لب،فق:آنجا كه آفتاب برآيد و آنجا كه فروشود.