آن خواهى كه قوم موسى از موسى خواستند پيش از اين؟ و آنچه ايشان از موسى-عليه السّلام-خواستند آن بود كه،ايشان موسى -عليه السّلام-را گفتند:خداى تعالى را-جلّ جلاله-به ما نماى معاينه،چنان كه خداى-عزّ و جلّ از ايشان حكايت كرد كه: لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً [١]... ، و در دگر آيت از ايشان بازگفت كه: يَسْئَلُكَ أَهْلُ الْكِتٰابِ أَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰاباً مِنَ السَّمٰاءِ فَقَدْ سَأَلُوا مُوسىٰ أَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقٰالُوا أَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً [٢].

آنگاه [٣]بيان كرد كه:مثل سؤال ايشان كردن،بدل كردن باشد كفر را به ايمان،اگر سؤالش كفر باشد همانا اعتقادش ايمان نباشد. وَ مَنْ يَتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْإِيمٰانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوٰاءَ السَّبِيلِ ،اشارت است به آن سؤال كردن در حقّ خداى تعالى آنچه بر او روا نباشد و بدو لايق نبود،به اعتقاد جواز [٤]آن كفر باشد،و هركه كافر شود و كفر به ايمان بدل كند يعنى ايمان رها كند و اختيار ايمان نكند و به بدل آن كفر آرد او راه راست گم كرده باشد.و سَوٰاءَ السَّبِيلِ ،ميانه راه باشد،يعنى جادّه راه، بيانه [٥]: فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوٰاءِ الْجَحِيمِ [٦]،اى في وسط الجحيم.

وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتٰابِ ،اين آيت در شأن گروهى جهودان آمد،و سبب [٧]او آن بود كه:فنحاص [٨]بن عازورا [٩]و زيد بن قيس،عمّار ياسر را و حذيفۀ يمان [١٠]را [١١]چون واقعۀ احد بيفتاد و وهنى رسيد مسلمانان را گفتند [١٢]:اگر [١٣]شما حق [١٤]بودى،اين وهن نيفتادى شما را،از او برگردى و به دين ما در آيى كه آن بهتر باشد شما را.

عمّار ياسر گفت:شما چه گويى [١٥]در [١٦]نقض عهد؟گفتند:عظيم باشد،

[١] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٥٥.

[٢] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ١٥٣.

[٣] .مج:آنك.

[٤] .همۀ نسخه بدلها+از.

[٥] .همۀ نسخه بدلها:بيانش.

[٦] .سورۀ صافّات(٣٧)آيۀ ٥٥.

[٧] .همۀ نسخه بدلها+نزول.

[٨] .دب،آج،لب،فق،مب:فيحاص.

[٩] .كذا:در اساس،مج،وز،دب:عادو،آج،لب،فق،مب،مر:عادورا.

[١٠] .دب،آج،لب،مر:يمانى.

[١١] .همۀ نسخه بدلها+گفتند.

[١٢] .همۀ نسخه بدلها:ندارد.

[١٣] .مج:اگر پيغمبر،وز:اگر پيغامبر،ديگر نسخه بدلها:كه اگر پيغمبر.

[١٤] .مر:برحق،مب:به حق.

[١٥] .وز:چه كردى،دب:مى‌گوييد.

[١٦] .دب،مب:از.