روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٩٦ - ترجمه
موى و پشم مرده روا ندارد انتفاع و پاك نگويد،و ابو حنيفه شير و هرشه حلال گويد، و سفيان ثورى و ابو يوسف و محمّد،شير مردار مكروه گويند براى آنكه ظرفش پليد است،و نيز در هرشه همين گويند اگر مايع باشد [١]اگر جامد باشد روا دارند.و مالك و شافعى شير روا ندارند [٢]،و ليث خايه روا ندارد.
امّا موش اگر [٣]در جايى ميرد اگر جامد باشد پيرامن آن ببايد افگندن چندان كه مماسّتش باشد به او و باقى پاك بود،و اگر مايع بود پليد بود و ببايد ريختن.
و اگر روغن بود در زير سقف نشايد در چراغ كردن [٤]،و به نزديك ابو حنيفه بيعش روا باشد،و به نزديك شافعى روا نباشد.
و اگر مردارى در ديگى افتد سواء اگر در حال غليان باشد يا در حال سكون، آنچه در او باشد از مايعات ببايد ريختن،و گوشت به آب بشستن [٥]تا پاك شود،و اصحاب ابو حنيفه همچونين گفتند و اوزاعى [٦].ليث گفت:اند [٧]بار ببايد شستن و پس بر آتش به جوشانيدن،و ابو حنيفه فرق كرد از ميان آنكه در غليان باشد يا ساكن.
اگر ساكن باشد،گوشت روا بود بخوردن پس ازآنكه به آب شسته باشند [٨]،و اگر در حال جوشيدن بود هم [٩]ببايد ريختن.
امّا محرّم دوم در آيت خون است به ظاهر آيت چو [١٠]«لام»استغراق جنس را بود،همه خونها حرام و پليد بود جز كه اين آيت مخصوص است بقوله تعالى: قُلْ لاٰ أَجِدُ فِي مٰا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّماً عَلىٰ طٰاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلاّٰ أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَماً مَسْفُوحاً [١١]... ،و فقها براى اين روا داشتند گوشت و جگر با [١٢]آنكه در او خون باشد، چه آن خون مسفوح نيست[١٩٩-ر].
و خونها بر سه ضرب است:
ضربى آن است كه:قليل و كثيرش پليد است،و تا ازالت نكنند نماز به روا نبود
[١] .همۀ نسخه بدلها،بجز مج+و.
[٢] .همۀ نسخه بدلها:ندارد.
[٣] .همۀ نسخه بدلها:چون.
[٤] .مر:نشايد سوختن.
[٥] .آج،لب،فق،مب،مر:ببايد شستن.
[٦] .آج،لب،فق،مب،مر+هم موافقند.
[٧] .آج،لب،فق،مب،مر:چند.
[٨] .همۀ نسخه بدلها:باشد.
[٩] .همۀ نسخه بدلها:همه را.
[١٠] .مر:چه.
[١١] .سورۀ انعام(٦)آيۀ ١٤٥.
[١٢] .فق،مب،مر:براى.