روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤١ - ترجمه
وَ إِنّٰا إِلَيْهِ رٰاجِعُونَ فى الآخرة،امروز [١]ملك اوييم و فردا رجوع ما در آخرت با اوست.
ابو بكر ورّاق گفت: إِنّٰا لِلّٰهِ ،اقرار له بالملك وَ إِنّٰا إِلَيْهِ رٰاجِعُونَ ،اقرار على انفسنا بالهلك،گفت:در اين دو كلمه دو اقرار است:يكى اقرار است او را به ملك،و يكى اقرار بر خويشتن به هلك،اقرار مىدهد كه او مالك است و ما هالكيم.
نصير،«نون [٢]»«انّا»اماله كند،و قتيبه«لام»«للّه».و باقى قرّاء به تفخيم خوانند.
عكرمه گفت:شبى رسول را-عليه السّلام-چراغى بمرد،گفت: إِنّٰا لِلّٰهِ وَ إِنّٰا إِلَيْهِ رٰاجِعُونَ ،گفتند:يا رسول اللّه!اين بر [٣]مصيبت باشد،گفت:بلى،هرچه مرد را برنجاند مصيبت باشد.
سعيد جبير گفت:هيچ امّت را در مصيبت آن ندادند كه اين امّت را،يعنى كلمات استرجاع،نبينى كه يعقوب را چون آن مصيبت رسيد گفت: يٰا أَسَفىٰ عَلىٰ يُوسُفَ [٤]... ،و اگر او را اين كلمه داده بودندى فزع با اين كردى.رسول-صلّى اللّه عليه و آله-گفت:
من استرجع عند المصيبة جبر اللّه مصيبته و احسن عقباه و جعل له خلفا صالحا، گفت:هركس كه عند مصيبت [٥]استرجاع كند،خداى تعالى جبر مصيبت او بكند،و عاقبت او بر خير كند،او را خلفى صالح دهد پسنديدۀ او.و رسول -صلّى اللّه عليه و آله-گفت:هركه او را مصيبتى رسيده باشد و آن مصيبت ياد كند، عند آن استرجاع كند،خداى تعالى چندان مزد دهد او را كه آن روز كه آن مصيبت رسيد او را [٦]،اگرچه روزگار[١٧٦-پ]دراز برآمده بود.
عبد اللّه عمر [٧]گفت:چهار خصلت است كه هركس كه آن خصلتها در او باشد او را در بهشت خانهاى بدهند،يكى گفتن:لاالهالاّاللّه است،و چون گناهى كند استغفار كند،و چون نعمتى بر او برود [٨]شكر گويد،و چون مصيبتى رسد او را
[١] .مر+در.
[٢] .همۀ نسخه بدلها،بجز مج،وز:بصريون.
[٣] .همۀ نسخه بدلها:نيز.
[٤] .سورۀ يوسف(١٢)آيۀ ٨٤.
[٥] .لب،فق:عند المصيبة.
[٦] .همۀ نسخه بدلها+و.
[٧] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:عبد اللّه عبّاس.
[٨] .همۀ نسخه بدلها:بدو رسد.