روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٣٨ - ترجمه
گفت معنى آنكه خداى تعالى گفت: بَلْ أَحْيٰاءٌ ،آن است كه«سيحيون»،ايشان زنده خواهند شدن به قيامت عند آنكه خلقان را حشر كنند.
و بعضى ديگر گفتند:مراد به حيات ايشان آن است كه،ذكر ايشان و نام ايشان در دنيا بماند،به مثابت آن باشد كه زنده باشند [١].و ظاهر آيت دليل قول اوّل مىكند كه حقتعالى مىگويد: بَلْ أَحْيٰاءٌ ،و معنى آن است كه:بل هم احياء،و در دگر [٢]آيت تصريح كرد به ذكر آنكه:روزى مىخورند،شادمانهاند به آنچه خداى به ايشان مىدهد،و اين لايق نباشد به روح بىجسم.
در خبر است از رسول-صلّى اللّه عليه و آله-كه:خداى تعالى شهيد را شش خصلت بدهد عند آنكه اوّل قطره از خون او بر زمين آيد:جملۀ گناهانش عفو بكند، و جاى او در بهشت به او نمايد،و جفتى از حور العين به او دهد،و از فزع اكبرش ايمن گرداند [٣]،و از عذاب گور ايمن باشد،و به حليت ايمانش بيارايند.
و در خبرى ديگر نه خصلت:و تاج وقار بر سرش نهند،و آن تاجى بود از ياقوت سرخ،و هفتاد و دو جفت او را از حور العين بدهد،و شفاعتش قبول كند [٤]در [٥]هفتاد كس از خويشانش،و راوى خبر عباده صامت است از رسول-عليه السّلام.
و ابو هريره روايت كند از رسول-صلّى اللّه عليه و آله-كه او گفت:زمين از خون شهيد خشك [٦]نشده باشد تا دو حورى [٧]از بهشت بشتابند بهمانند دو مرغ كه بچّۀ ايشان بر زمين افتاده باشد،هريكى با حلّهاى از حلّههاى بهشت،قيمت هر حلّهاى [٨]بيشتر باشد از دنيا و هرچه در دنيا هست [٩].
و هم ابو هريره روايت كند كه:مثل مجاهد مثل نماز كن و [١٠]روزهدار است آن
[١] .وز،لب:باشد،همۀ نسخه بدلها+چنان كه شاعر گفت: ذكر الفتى عمره الثّاني و لذّته ما فاته و فضول العيش اشغال
[٢] .مج،وز:و ذكر آيت.
[٣] .مج،وز:گردانيد.
[٤] .همۀ نسخه بدلها،بجز دب:كنند.
[٥] .آج،لب،فق،مب،مر:تا.
[٦] .مج،وز:تر.
[٧] .آج،لب،فق،مب،مر:حور العين.
[٨] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:بهشت كه بهاى ايشان.
[٩] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:از هر متاعى كه در دنيا است.
[١٠] .مج،وز،آج،لب،فق،مر:ندارد.