روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٣ - ترجمه

[سوره البقرة (٢): آیات ٧٨ تا ٨٢]
وَ مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لاٰ يَعْلَمُونَ اَلْكِتٰابَ إِلاّٰ أَمٰانِيَّ وَ إِنْ هُمْ إِلاّٰ يَظُنُّونَ (٧٨) فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ اَلْكِتٰابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هٰذٰا مِنْ عِنْدِ اَللّٰهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمّٰا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَ وَيْلٌ لَهُمْ مِمّٰا يَكْسِبُونَ (٧٩) وَ قٰالُوا لَنْ تَمَسَّنَا اَلنّٰارُ إِلاّٰ أَيّٰاماً مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اَللّٰهِ عَهْداً فَلَنْ يُخْلِفَ اَللّٰهُ عَهْدَهُ أَمْ تَقُولُونَ عَلَى اَللّٰهِ مٰا لاٰ تَعْلَمُونَ (٨٠) بَلىٰ مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَ أَحٰاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولٰئِكَ أَصْحٰابُ اَلنّٰارِ هُمْ فِيهٰا خٰالِدُونَ (٨١) وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ أُولٰئِكَ أَصْحٰابُ اَلْجَنَّةِ هُمْ فِيهٰا خٰالِدُونَ (٨٢)

[ترجمه]

و از ايشان امّيّانند ندانند نوشتن مگر خواندن از بر،و نيند [١]ايشان مگر گمان برنده.

واى بر آنان كه بنويسند كتاب به دستهاى خود،آنگه گويند اين از نزديك خداست تا بخرند [٢]به آن بهاى اندك،واى ايشان را [٣]آنچه نوشت دستهاى ايشان،و واى ايشان را از آنچه مى‌اندوزند.

گفتند نرسد به ما آتش [٤]مگر روزهاى شمرده،بگو كه گرفته‌اى به نزديك خداى زنهارى [٥]؟كه خلاف نكند خداى زنهارش را، يا مى‌گويى [٦]بر خداى آنچه ندانى [٧].

بلى آن‌كس كه اندوخت [٨]بدى و گرد در آمده باشد به او گناهش،ايشان اهل دوزخند،ايشان در آنجا هميشه باشند.

و آن كسانى كه بگرويدند و كردند نيكيها،ايشان اهل بهشتند،ايشان در آنجا هميشه باشند.

قوله تعالى: وَ مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ ،«من»تبعيض راست،يعنى بعضى از ايشان،يعنى از اهل كتاب. أُمِّيُّونَ ،امّيانند،يكى [٩]را امّي گويند [١٠].و در معنى او خلاف كردند.

عبد اللّه عبّاس و قتاده گفتند:غير عارفين بالكتاب،كه به كتاب و بر معانى او