دانند و به قول پيغامبر،براى آن‌كه حق‌تعالى بازنمود كه:من رسول را براى آن فرستادم تا شما را بياموزد آنچه شما ندانستى،يعنى از شرعيّات،كه به عقل نشايد دانستن.و ما آنچه در عقل مقرّر است و يا به نظر در ادلّه استخراج توان كردن دانسته‌ايم از بديهۀ عقل يا از ره نظر بى‌تعليم معلّمى.و نيز دليل است بر بطلان قول مثبتان قياس كه حق‌تعالى گفت:رسول شما را كتاب و شرايع و سنّت آموزد،و به اين منّت نهاد بر ما،اگر قياس طريق معرفت شرعيّات بودى اين منّت نبودى،چه خود هر قياس كننده‌اى بدانستى بى‌تعليم [١]رسول-عليه السّلام.

فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ اين فعل مجزوم است به جواب امر على تضمّن معنى الشّرط و الجزاء.در معنى آيت مفسّران و علما بسيار سخن گفتند:

عبد اللّه عبّاس گفت:اذكروني بطاعتي اذكركم بمعونتي،مرا به طاعت ياد دار تا تو را به معونت ياد دارم،بيانش [٢]: وَ الَّذِينَ جٰاهَدُوا فِينٰا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنٰا [٣].

سعيد جبير گفت:اذكروني بطاعتي اذكركم بمغفرتي،مرا به طاعت ياد دار تا تو را به آمرزش ياد دارم،بيانش قوله: وَ أَطِيعُوا اللّٰهَ وَ الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ [٤].

فضيل عياض گفت:اذكروني بطاعتي اذكركم بثوابي،بيانش: إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ إِنّٰا لاٰ نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلاً، أُولٰئِكَ لَهُمْ جَنّٰاتُ عَدْنٍ [٥]... ،و نيز قول رسول-صلّى اللّه عليه و آله-كه گفت:

من اطاع اللّه فقد ذكر اللّه و ان قلّت صلاته و صيامه و تلاوته القرآن و من عصى اللّه فقد نسى اللّه و ان كثرت صلاته و صيامه و تلاوته القرآن، گفت:هركه فرمان خدا برد،او خداى را ياد داشته [٦]بود و اگرچه نماز كم كند و روزه كم دارد و قرآن كم خواند،و هركس كه خداى را بيازارد،او خداى را فراموش كرده بود و اگرچه نماز بسيار كند و روزه بسيار دارد و بسيار قرآن خواند.

و بعضى دگر گفتند:اذكروني بالتّوحيد و الإيمان اذكركم بالدّرجات و الجنان، بيانه قوله: وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا [١٧٢-پ]

[١] .دب:تعلم.

[٢] .مج،وز،مب+قوله.

[٣] .سورۀ عنكبوت(٢٩)آيۀ ٦٩.

[٤] .سورۀ آل عمران(٣)آيۀ ١٣٢.

[٥] .سوره كهف(١٨)آيۀ ٣٠ و ٣١.

[٦] .دب،آج،فق،مب،مر:پاداشته،لب:پاداشت.