بيان اين قول روايت مجاهد است كه گفت در شاذّ خوانده‌اند:الى الّذين ظلموا،براى آن‌كه«الى»حرف جرّ بود به معنى«مع»چنان كه خذ هذا الى [١]ذاك،اى مع ذاك،و كقوله تعالى: مَنْ أَنْصٰارِي إِلَى اللّٰهِ [٢]... ،و المعنى مع اللّه.آنگه معنى آيت چنين بود كه:لئلاّ [٣]يكون للنّاس اى اليهود عليكم حجّة مع الّذين ظلموا من كفّار[١٧٠-ر]قريش،يعنى تا [٤]هيچ دو [٥]گروه را بر تو حجّتى نبود از جهودان و كفّار قريش.و اين جمله وجوهى است محتمل با شواهد اشعار و قرائن كلام عرب- و اللّه ولىّ التّوفيق.

و محلّ«الّذين»بعضى گفتند جرّ بود به تقدير«لام»،يعنى الّا للّذين ظلموا بدل ناس بود.و بعضى [٦]گفتند:محلّ او نصب است بر استثنا. فَلاٰ تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِي ،از ايشان مترسى در روى به كعبه كردن، وَ اخْشَوْنِي ،از من بترسى از [٧]ترك اوامر و نواهى من. وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ ،عطف است على قوله: لِئَلاّٰ يَكُونَ لِلنّٰاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ. وَ لِأُتِمَّ ،و تا نعمت خود بر شما تمام كنم به هدايت شما به قبلۀ ابراهيم و ملّت حنفى [٨].

از اميرالمؤمنين [٩]-عليه السّلام-روايت است كه او گفت:

تمام النّعمة الموت على الاسلام ،[تمام] [١٠]نعمت خداى بر بنده آن بود كه بر اسلام ميرد [١١]،و هم از او روايت است كه گفت:نعمت شش است:اسلام و قرآن و محمّد و ستر و

[١] .دب،مب:مالى.

[٢] .سورۀ آل عمران(٣)آيۀ ٥٢.

[٣] .مج،وز:ان لا،دب،آج،لب،فق،مب:كيلا.

[٤] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:با.

[٥] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:رو.

[٦] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+ديگر.

[٧] .همۀ نسخه بدلها،بجز مب:در.

[٨] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:حنيفى.

[٩] .دب،فق،مب،مر+على.

[١٠] .اساس:ندارد،با توجّه به متن روايت از مج افزوده شد.

[١١] .همۀ نسخه بدلها،بجز فق،مب:مى‌رود.