روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٨ - ترجمه
و اسعد بن زراره و جز ايشان،و جماعتى آن بودند كه نماز به بيت المقدّس در نيافتند، كه بدان عهد ايمان نياورده بودند.از آنان كه اتّفاق و اجماع امّت است كه به دو قبله با رسول-عليه السّلام-نماز كردند بلاشبهه اميرالمؤمنين على-عليه السّلام-بود كه او را «المصلّى بقبلتين»خواندند،و از مشاهير مناقب او يكى اين است به اتّفاق مخالف و مؤالف.
إِنَّ اللّٰهَ بِالنّٰاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ ،در«رءوف [١]»سه قرائت است:رءوف على فعول،و اين قرائت نافع و ابن عامر و حفص است،و حجّت ايشان قول شاعر است:
نطيع رسولنا و نطيع ربّا
هو الرّحمن كان بنا رءوفا
و روف على فعل،و اين قرائت ابو جعفر است.و رءوف على فعل و اين قرائت باقى قرّاء است،و حجّت اينان قول شاعر است.
ترى للمسلمين عليك حقّا
كفعل الوالد الرّءوف الرّحيم
[١٦٤-ر]،و رأفت در لغت بليغتر باشد از رحمت.
قَدْ نَرىٰ تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمٰاءِ ،سبب نزول آيت آن بود كه جماعتى جهودان طعنه زدند و گفتند:اگر محمّد دين ما را و اسلاف ما را عيب مىكند،چرا روى به قبلۀ ما مىكند؟اگر او را شريعتى جدا بودى [٢]،او را قبلهاى جدا بودى.و او را در دل همه آرزوى كعبه و مسجد الحرام بود كه قبلۀ پدرش ابراهيم بود،جبريل را گفت:اين دشمنان مرا طعنه مىزنند،و مراد من آن است كه روى به قبلۀ پدرم آرم.
جبريل گفت:من بندهاىام [٣]همچون تو،از خدا بخواه [٤]تا اگر مصلحت داند قبله بگرداند.
رسول-عليه السّلام-ادب نگاه داشت،به زبان چيزى [٥]نگفت [٦]،روى در [٧]آسمان مىگردانيد [٨]و آب در چشم [٩]و حاجت در دل مىگردانيد [١٠]،آنگه در نماز
[١] .اساس:رءوف.
[٢] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:شريعت بودى جداگونه.
[٣] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:من بندهام.
[٤] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:خداى تعالى در خواه.
[٥] .آج،لب،فق،مب،مر:هيچ.
[٦] .دب:به زبان نياورد.
[٧] .دب:به،مر:روى سوى.
[٨] .دب،آج،لب،فق،مب:مىكرد.
[٩] .همۀ نسخه بدلها+مىگردانيد.
[١٠] .دب،مر:مىگذرانيد.