روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٨ - ترجمه

مفعول باشد:«كاف»مفعول اوّل است،و«هم»مفعول دوم [١]،يقال:كفيته المهمّ و همچونين كرد كه گفت.كار جهودان بنى النّضير كفايت كرد به جلا و نفى،و كار جهودان بنى قريظه كفايت كرد به قتل و سبى،و كار ترسايان نجران كفايت كرد به جزيت و مذلّت. وَ هُوَ السَّمِيعُ [٢]لأقوالهم، اَلْعَلِيمُ باحوالهم.

صِبْغَةَ اللّٰهِ ،ابو العاليه گفت:دين اللّه.مجاهد گفت:اسلام است.عبد اللّه عبّاس گفت:ترسايان را چون فرزندى آمدى،روز هفتم،او را به آبى بردندى كه آن را عموديّه گفتندى،و او را به آن آب بشستندى و گفتندى:صبغناه به،ما او را به اين آب بشستيم تا دينى دگر نگيرد جز ترسايى،و اين به جاى ختان داشتند.خداى تعالى بر ايشان ردّ كرد به عبارت ايشان،گفت:اين دين كه خداى رنگ كرده است بهتر است.

بهرى دگر از مفسّران گفتند:جهودان را عادت بودى كه چون ايشان را مولودى بودى [٣]رنگى در او ماليدندى،و ترسايان نيز رنگى به خلاف رنگ جهودان در مولود ماليدندى،و آن چون شعارى بودى ايشان را،حق‌تعالى گفت:شعار مسلمانى كه بر رنگ اصل خلقت باشد خدا [٤]آفريد [٥]،آن بهتر باشد.

بهرى ديگر از علما گفتند:حق‌تعالى دين را براى آن صبغت خواند كه دين را اثرى و علامتى بود،چنان كه رنگ را.

ابن كيسان گفت:«صبغة اللّه»،اى قبلة اللّه،بعضى دگر گفتند:حجّة اللّه.

زجّاج و ابو عبيده گفتند:خلقة اللّه،و معنى آن است كه:خداى تعالى خلقان را بر فطرت اسلام آفريد،بيانش: فِطْرَتَ اللّٰهِ الَّتِي فَطَرَ النّٰاسَ عَلَيْهٰا [٦]... ،و بر اين معنى است

قول رسول-صلّى اللّه عليه و آله: كلّ مولود يولد على الفطرة فابواه يهودانه و ينصّرانه، گفت:هر مولود كه بزايد بر فطرت اسلام،مادر و پدر او را [٧]جهود يا ترسا كنند.