بگذشت با يكى از جمله صحابه،آن صحابى گفت:يا رسول اللّه!اين نه مقام پدر تو است ابراهيم؟گفت:بلى.گفت:چرا در نماز روى به او نكنى؟گفت:خداى تعالى نفرمود مرا.راوى خبر گويد كه:آن روز به شب نيامد تا آيت آمد كه:

وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى ،و پيغامبر-عليه السّلام-از بيت المقدّس روى با كعبه كرد.

خلاف كردند در مقام ابراهيم.[١٤٠-ر]نخعى گفت:جمله حرم مقام ابراهيم است.يمان گفت:جمله مسجد مقام ابراهيم است.قتاده و مقاتل و سدّى گفتند:

مقام ابراهيم آنجاست كه امروز نماز مى‌كنند،اعنى دو ركعت طواف كه پس از [١]طواف بايد كردن به مقام ابراهيم-و آن جاى معروف است امروز به مقام ابراهيم.

بهرى [٢]دگر گفتند:مقام ابراهيم آن سنگ است كه ابراهيم پاى بر او نهاد،اثر پايش برآن بماند چون به زيارت اسماعيل رفته [٣]بود،و قصّۀ او آن است كه:چون خداى تعالى ابراهيم را فرمود كه هاجر را و اسماعيل را از پيش ساره ببر كه او را رشكى مى‌بود،ابراهيم گفت:بار خدايا!ايشان را كجا برم؟حق‌تعالى گفت:آنجا كه جبريل تو را ره نمايد.برخاست و ايشان را برگرفت و مى‌آورد،و جبريل- عليه السّلام-در پيش او مى‌رفت،هركجا شهرى آبادان و بقعه‌اى خوش و آبى [٤]و گياهى بود،او گفتى اينان را اين جا فرود آرم؟جبريل گفتى:نه كه فرمان نيست،تا برسيدند [٥]آنجا كه امروز مسجد الحرام [٦]است به زمين حرم،و آنجا نه آبى بود و نه گياهى و نه انيسى.جبريل گفت:اينان را آنجا فرود آر كه خداى چنين مى‌فرمايد و تو برگرد.گفت:اى جبريل!اين چه جاى است؟گفت:اين جاى حرم است،و خداى را اين جا خانه‌اى بود محرّم [٧]،ايشان را آنجا بنهاد و برگرديد و ايشان را تنها رها كرد-هاجر را و اسماعيل را،طفلى و عورتى [٨]-و به خداى تسليم كرد ايشان را، چنان كه حق‌تعالى از او حكايت مى‌كند:

[١] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:كه از پس.

[٢] .همۀ نسخه بدلها:بعضى.

[٣] .همۀ نسخه بدلها:شده.

[٤] .همۀ نسخه بدلها+روان.

[٥] .مج،دب،آج،لب،فق،مب،مر:تا برسيد،وز:تا.

[٦] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:بيت الحرام.

[٧] .دب،لب،فق،مب،مر+او.

[٨] .همۀ نسخه بدلها+را.