مفسّران در آن بعض خلاف كردند.عبد اللّه عبّاس گفت:آن استخوان بود كه به نزديك غضروف [١]باشد،و هو بعض [٢]الكتف و آن مقتل بود.و ضحّاك گفت:زبانش بود.سعيد جبير گفت:دم غزه بود.مجاهد گفت:دنبالش بود.كلبى گفت:ران راستش بود.سدّى گفت:آن پارۀ گوشت كه از ميان دو كتف بود.بعضى ديگر گفتند:گوشش بود.

حسين ابن الفضل گفت:از همه اقوال آن بهتر است كه زبانش بود براى آن‌كه او آلت كلام است،و غرض آن بود تا او سخن گويد.و در كلام حذفى و اضمارى هست و تقدير او تا معنى مستقيم شود اين است:«فقلنا اضربوه ببعضها يحيى الله فيدلكم على من قتله فضربوه به فاحياه الله فذكر و دل على قاتله». كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتىٰ ،گفتيم پارۀ از اين گاو بر او زنى تا خداى زنده كند او را تا بگويد كه مرا كه كشت [٣].[١٠١-پ]بكردند خداى تعالى او را باز زنده كرد تا بگفت كه مرا كه كشت، آنگه بيفتاد و بمرد.

آنگه خداى-تعالى-بر سبيل تنبيه آنان را كه منكران بعث و نشور باشند، گفت: كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتىٰ ،خداى تعالى-مردگان را چنين زنده كند كه عاميل را زنده كرد. وَ يُرِيكُمْ آيٰاتِهِ ،و آيات و حجج و بيّنات و دلالات و معجزات با شما مى‌نمايد. لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ،تا شما بدانى و عقل كار بندى و تفكّر و تأمّل كنى.

[سوره البقرة (٢): آیات ٧٤ تا ٧٧]
ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجٰارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَ إِنَّ مِنَ اَلْحِجٰارَةِ لَمٰا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ اَلْأَنْهٰارُ وَ إِنَّ مِنْهٰا لَمٰا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ اَلْمٰاءُ وَ إِنَّ مِنْهٰا لَمٰا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اَللّٰهِ وَ مَا اَللّٰهُ بِغٰافِلٍ عَمّٰا تَعْمَلُونَ (٧٤) أَ فَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَ قَدْ كٰانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلاٰمَ اَللّٰهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مٰا عَقَلُوهُ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ (٧٥) وَ إِذٰا لَقُوا اَلَّذِينَ آمَنُوا قٰالُوا آمَنّٰا وَ إِذٰا خَلاٰ بَعْضُهُمْ إِلىٰ بَعْضٍ قٰالُوا أَ تُحَدِّثُونَهُمْ بِمٰا فَتَحَ اَللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّكُمْ أَ فَلاٰ تَعْقِلُونَ (٧٦) أَ وَ لاٰ يَعْلَمُونَ أَنَّ اَللّٰهَ يَعْلَمُ مٰا يُسِرُّونَ وَ مٰا يُعْلِنُونَ (٧٧)

[ترجمه]

>٢\٧٧-٧٤<

[١] .دب:غضروف.

[٢] .مج،وز:نقض.

[٣] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:كشته است.