مكارم: مسأله يكى از مستحبات مؤكّد اين است كه نماز را در اوّل وقت فضيلت آن بخواند و در روايات راجع به آن بسيار سفارش شده است و هر چه به اوّل وقت فضيلت نزديكتر باشد، بهتر است.

[مسأله ٧٥٢ هر گاه انسان عذرى دارد]

مسأله ٧٥٢ هر گاه انسان عذرى دارد كه اگر بخواهد در اول وقت نماز بخواند، ناچار است با تيمّم (١) نماز بخواند، چنانچه بداند يا احتمال دهد كه (٢) عذر او تا آخر وقت باقى است، مى‌تواند در اوّل وقت نماز بخواند. ولى اگر (مثلاً لباسش نجس باشد يا عذر ديگرى داشته باشد و (٣)) احتمال دهد كه عذر او از بين مى‌رود بنا بر احتياط واجب (٤) بايد صبر كند تا عذرش برطرف شود (٥) و چنانچه عذر او برطرف نشد، در آخر وقت نماز بخواند (٦) و لازم نيست به قدرى صبر كند كه فقط بتواند كارهاى واجب نماز را انجام دهد، بلكه اگر براى مستحبّات نماز مانند اذان و اقامه و قنوت هم وقت دارد مى‌تواند تيمّم كند و نماز را با آن مستحبات به جا آورد (٧) .

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) گلپايگانى، صافى: ناچار است مثلاً بدون ساتر يا با لباس نجس. .

(٢) خوئى، گلپايگانى، صافى، تبريزى، نورى: چنانچه بداند. .

(٣) [قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام: خوئى، گلپايگانى، صافى و تبريزى نيست]

(٤) [عبارت «بنا بر احتياط واجب» در رساله آيات عظام: اراكى، خوئى، گلپايگانى، صافى و تبريزى نيست]

(٥) سيستانى: هر گاه انسان عذرى دارد كه اگر بخواهد در اوّل وقت نماز بخواند ناچار است با تيمم نماز بخواند، چنانچه مأيوس از برطرف شدن آن باشد، يا احتمال دهد با تأخير، از تيمّم هم عاجز شود، مى‌تواند در اوّل وقت هم تيمّم كند و نماز بخواند ولى اگر مأيوس نباشد، بايد صبر كند تا عذرش برطرف شود يا مأيوس شود. .

(٦) گلپايگانى، صافى: در آخر وقت مطابق وظيفه‌اش نماز بخواند. و امّا اگر ناچار است با تيمّم نماز بخواند حكم آن در مسأله [٧١٥]گذشت. .

(٧) خوئى، تبريزى: و در عذرهاى ديگر غير از موارد تيمّم اگر احتمال بدهد كه عذر او باقى باشد؛ جايز است اوّل وقت نماز بخواند ولى چنانچه در اثناء وقت عذرش برطرف گردد لازم است اعاده نمايد.

سيستانى: و در عذرهاى ديگر غير از موارد تيمم اگر چه مأيوس نباشد كه عذر او برطرف شود، جايز است اوّل وقت نماز بخواند ولى چنانچه در أثناء وقت، عذرش برطرف گردد در بعض موارد لازم است اعاده نمايد.

فاضل، نورى: مى‌تواند با لباس نجس مثلاً نماز را با آن مستحبّات به جا آورد.