پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٩ - شبكه نخبگانى؛ ظرفيتها و كاركردها - ایزدی حسین
شبكه نخبگانى؛ ظرفيتها و كاركردها
ایزدی حسین
مقدمه
مديريت تحولات عرصههاى علم و فرهنگ و انديشه در يك جامعه، در گام نخست نيازمند حضور پر نشاط و موثر طيفى از نخبگان و انديشه ورزان آن جامعه است، كه با دغدغهى تعالى همه جانبهى مكتب خود زيست نموده واز توانمندى تفكر تامل و تعقل راهگشا بهرهمند هستند.
امروزه كشور ما با نيازمندىها ومسائل متعدد علمى و فرهنگى و از جنس انديشه ورزى رو بروست كه تنها با سر انگشت تدبير نظرى و حضور عملى جامعه نخبگان گرهگشايى مىشود. نيازمندىهاى پيشرو طيف گستردهاى از مسائل را شامل مىشود كه بيشتر از جنس علم و فرهنگ بوده و با انديشهورزى و يا حضور عملى انديشه ورزان حل شدنى هستند؛ مسائلى كه از خلأ تئوريك، صدور انقلاب اسلامى به كشورهاى دنيا، مديريت تحولات علمى - فرهنگى جهان اسلام، انقلاب فرهنگى، پيوند حوزه و دانشگاه و گفتمان سازىهاى اجتماعى-علمى آغاز شده و تا بصيرت بخشى به طبقات مختلف جامعه (اعم از مردم، مديران و نخبگان )،تربيت و ارتباط با نسل جوان (طلبه،دانشجو و محصل) و ارتباط موثر با طيفهاى مختلف مردم ادامه مىيابد.
البته خلأ پيش گفته در بسيارى از موارد و نيز در شرايطى ظهور و بروز پيدا كرده است كه مشكل ما عدم وجود انديشمند و نخبه در جامعه نيست تا راه تربيت انديشهورز، نظريه پرداز و نخبه علمى -فرهنگى را در پيش گيريم، بلكه به علل متعددى با وجود طيف گستردهاى از انديشمندان، هنوز هم نتوانستهايم اين سرما يهى عظيم را درست قرائت نموده و از توانمندىهاى آن استفاده بهينه نماييم.
١. پيش فرضهاى طرح:
١. يكى از موثرترين طيفهاى اثرگذار بر تحولات فكرى و فرهنگى جامعه، نخبگان آن جامعه هستند؛
٢. جامعه ما نيز با مسائل متعددى روبروست كه تنها با حضور نخبگان، قابل رفع شدن است؛
٣. ظرفيتها و توانمندىهاى بسيارى در فرد و صنف نخبگان وجود دارد، كه بسيارى از آنها مغفول واقع شده و بالطبع بكار گرفته نمى شود؛
٤. فعالسازى اين ظرفيتها و روش بهره بردارى از آنها نيازمند مطالعه و سپس مديريت محسوس و گاه نا محسوس (روابط و مناسبات و شرايط) فردى و جمعى اين طيف دارد.
٢. عوامل عدم بكار گيرى ظرفيتهاى طبقه نخبگان:
الف. حجاب معاصرت: در جغرافياى انديشمندان ايران اسلامى، مفاخر ارزشمندى زيست مى كنند كه گاه كمتر از بزرگان تاريخ علم ايران و اسلام نيستند، اما حجاب معاصرت و هم عصر زيستى مانع از ديده شدن اين سرمايههاى كم ياب و گران بها شده است .
ب. فقدان اتاق فكر و جريان رهبرى كلان فرهنگى: فقدان يك مجموعه ى منسجم و برخوردار از طراز انديشه ورزىبالا مانع از شناسايى و سياست گذارى در بكار گيرى و هدايت و به فعليت رساندن اين سرمايهى عظيم نخبگانىشده است (هرچند شوراى عالى انقلاب فرهنگى متولى رسمى اين جنس از امور مىباشد، اما بدلايلى - كه اينجا مجال سخن از آن نيست - هم اكنون فاقد اين قابليت مىباشد). رويكرد ظرفيت شناسانه به اين طبقه و شبكه انگارى آن و در نهايت، مديريت سازمان يافته اين جريان سبب مىشود تا انقلاب اسلامى در عرصههاى علمى - فرهنگى و ارتقاى سطح انديشهورزى سطوح مختلف جامعه و ارائه ى خدمات و توليدات علمى - فرهنگى در اندك زمانى با رشدى تصاعدى و جهشى چشمگير روبه رو گردد.
٣. تبيين واژگان كليدى:
- نخبگان؛
- جامعه نخبگان؛
- شبكه نخبگان؛
- شبكه انگارى؛
- رويكرد ظرفيت شناسانه؛
- مديريت جامعه يا شبكه نخبگان؛
- مديريت هدفمند و سازمان يافته؛
- مهندسى شبكه نخبگان؛
- آرايش متناسب نيروهاى مولد؛
-ماتريس (توانمندىها و نيازمندىها).
٤. ظرفيت شناسى عمومى جامعه ى نخبگان:
در نظرگاه نخست مىتوان چهار دسته رابطه و زمينه نقشآفرينى براى جامعه نخبگانى تعريف نمود، كه عبارتند از:
الف. نخبگان و حكومت دينى؛
ب. نخبگان و نهادهاى علمى كشور؛
ج. نخبگان و جامعه ايرانى -اسلامى؛
د. نخبگان و جامعه جهانى.
از باب نمونه، در جدول زير به انواع و گستره كاركردهاى جامعه نخبگانى اشاره شده است:
محل درج جدول
٥ - مراحل برنامه ريزى و مديريت جامعه نخبگان:
١/٥)مقدمات اجرايى و عملياتى :
٥/١/١. تعيين پايگاه اقدام
٥/١/٢. تعيين ظرفيتها، فرصتها، تهديدها و موانع پيش روى؛
٥/١/٣. تعيين گستره و دامنه اقدام.
٥/٢. مقدمات عمومى برنامهريزى:
٥/٢/١. راه اندازى بانك جامع اطلاعات نخبگان:
×اطلاعات فردى نخبگان:
-مشخصات شناسنامهاى؛
- رشته و تخصص اصلى؛
- رشته و تخصص فرعى؛
- سوابق علمى- پژوهشى (سمت ، مقاله ، پژوهش ، كتاب و....)؛
- سوابق اجرايى- مديريتى؛
- وضعيت اشتغال فعلى (مجموعههايى كه در آنها يا با آنها همكارى دارد)؛
- اساتيد اصلى؛
- محل و نوع تحصيلات؛
- شاگردان اصلى؛
- طيف فكرى وابسته (فرهنگى، سياسى، علمى)؛
- موقعيت اجتماعى (در حوزه - دانشگاه، جامعه، جهان و...)؛
- موقعيت و امكانات مالى - رفاهى؛
- ظرفيتها وتوانمندىها (تحليل شخصيت: راهبردساز، ايدهپرداز؛
- نظريه پرداز، مديريت فرهنگى و تربيت نيرو و...)؛
توانمندىهاى بالفعل و بالقوه؛
نوع امكانات حضور اجتماعى (سايت،وبلاگ،حضور رسانه اى و تحليل موقعيت هر يك)
تهيه جداول تفكيكى معرفى و طبقه بندى نخبگان:(برحسب)
- توليدات؛
- طيف فكرى؛
- توانمندىها وظرفيتها؛
- شهر محل تولد و محل سكونت؛
- تخصص و رشته اصلى و فرعى؛
- مجموعههايى كه همكارى علمى - اجرايى دارند.
× در واحد پژوهش بايد يك نظريه ى مبنا جهت دستهبندى طيفهاى فكرى - فرهنگى پذيرفته شده و بر مبناى آن به دستهبندى نخبگان اقدام نمود.
* تحليل مختصر و اجمالى هر فرد:
جمع بندى كلى از وى و ارائه پيشنهادهاى اجمالى در هر مورد به صورت جزئى :
توليدات منتشر نشدهى وى كه بايد چاپ شود
نيازمندىهاى مختلف وى (مالى، فكرى و...)
* طراحى جداول (توانمندىها و نيازمندىهاى نخبگان)
پس از بدست آمدن دادههاى تفكيكى از هر فرد مىتوان جداولى كه نشان دهنده ى انواع، تعداد و پراكندگىنيازمندىها و توانمندىهاى اين افراد است را طراحى نمود. برخى از نيازمندىها و توانمندىها عبارتند از:
- برخى نياز به (مسئله سازى) و مواجهه ى با مسائل دارند؛
- برخى نياز به (اولويت سازى)در فعاليتها و تحقيقات دارند؛
- برخى نياز به (حمايتهاى مالى) در فعاليت و زندگى شخصى دارند؛
- برخى داراى توانمندى حضور و اثرگذارى اجتماعى هستند؛
- برخى بايد در جايگاه خاصى قرار گيرند (مديريتى-تصميم سازى)؛
- برخى بايد از مسئوليت فعلى منفصل و در فعاليت علمى متمركز شوند؛
- برخى بايد داراى حضور بين المللى باشند؛
- برخى بايد به لحاظ فكرى و تئوريك با عده اى ديگر همراه شده و در يك جهت قرار گيرند.
در نهايت و با عنايت به شرايط متصور فوق بايد در قسمت (٣/٢/٥بخش پردازش دادهها)به يكسرى توصيهها و راهبردها نسبت به هر فرد نيل پيدا كنيم، به طور مثال:
- تنظيم برنامهى آتى او در چارچوب يك نقشه جامع (متناسب با نقشه جامع فعاليت شبكه نخبگان و نقشه جامع فعاليتهاى فردى وى)؛
- نوع و تعداد تدريسها؛
- نوع تحقيقات، مقالات، كتب و توليدات؛
- نوع حضور علمى - فرهنگى؛
- نوع حضور اجتماعى - جهانى؛
- تدوين راهبردها و سايتهاى كلى جهتدهى و اثرگذارى بر هر فرد؛
- ايجاد حلقهى گفتگو، مباحثه و مناظره بين ايشان و ديگر نخبگان؛
- ايجاد رابطهى غيركارى و خانوادگى بين برخى از اينها؛
- برگزارى همايشهاى هدفمند به جهت موضوع (مساله سازى)؛
- آشنا نمودن و ايجاد تعامل بين برخى طيفها (تعامل سازى).
ظرفيتشناسى اين مجموعه:
- توليد علم و نظريه؛
- توليد مجلات تخصصى؛
- جريان آفرينى علمى - اجتماعى؛
- جريان آفرينى فكرى - سياسى؛
- ايجاد وحدت رويه ى حركتهاى علمى.
٥/٢/٢. طراحى نظام جامع نيازمندىهاى نهضت:
در طراحى نظام جامع نيازمندىهاى مختلف فكرى - فرهنگى موثر در اهداف نهضت
سير مراحل زير پيشنهاد مىگردد:
الف. تعيين عرصههاى مختلف فكرى، فرهنگى موثر در اهداف نهضت:
- ٤ عرصه (حكومت ،جامعه اسلامى،نخبگان جهانى)
- ريز موضوعات هر يك
ب. تحليل اجمالى وضعيت هريك از نيازمندىها:
- ايستار فعلى هر مسئله و عرصه (با رويكرد گزارشى-توصيفى)
- نيازمندىهاى بالفعل هر مسئله و عرصه
- جايگاه مطلوب در هر مسئله و عرصه
٥/٢/٣. راه اندازى شبكه ى تحليل و پردازش دادهها:
پس از جمع آورى دادههاى مورد نياز در بانك اطلاعات نخبگان حال بايد (با توجه به نقشه ى جامع ظرفيتها و توانمندىهاى نقش آفرينى نخبگان ) به(طراحى نظام جامع نيازمندىهاى تئوريك فكرى و فرهنگى نهضت) پرداخت . با توجه به ٢ مولفه (نيازمندىهاى نهضت و توانمندىهاى نخبگان)، با رعايت اولويتها به مهندسى شبكه نخبگان در راستاى تامين نيازهاى نهضت پرداخت.
پيش از اين امر بايد چند دسته تحليل را با رويكرد پژوهشى دست آورد تا مقدمه برنامه ريزى اصلى قرار گيرند.
×تحليل دقيق هر يك از افراد جامعه نخبگان
×تحليل دقيق هر طيف وصنف خاص از جامعه نخبگان
×تعيين دقيق وضعيت هر يك از عرصههاى مختلف فكرى، فرهنگى موثر در اهداف نهضت
(با رويكرد تحليلى-انتقادى)
×روش و ابزار(مديريت افراد و جامعه نخبگان)
در اين قسمت(شبكه تحليل و پردازش) بايد با دو نوع خروجى رو به رو شويم وتحليل و پردازشها حداقل در ٢ حيطه به ما توانايى سياستگذارى دهند، كه مورد اول خروجى اوليه به شمار آمده دستاوردى عمومى تلقى مىگردد.
١- زمينهسازى بروز توانمندىهاى بالفعل نخبگان:
بسيارى از نخبگان در عين برخوردارى از توانمندىهاى بالا، به لحاظ كاركرد، تفاوت چندانى با ديگر فضلا ندارند؛ چرا كه زمينه ارائه توليدات و توانمندىهاى خود به جامعه در اختيار آنها قرار ندارد.
حمايتهايى هدفمند و سازمان يافته براى اين دسته از افراد مى تواند حتى پيش از طراحى شبكه جامع نيازمندىها، بسيارى از خدمات فكرى - فرهنگى را براى جامعه در پى داشته باشد. از سوى ديگر، برخى چنان در تنگناهاى مالى و امكاناتى به سر مى برند كه بيم آن مى رود از مسير توليد خارج شده و به عنصرى اجرايى بدل گردند، لذا جهت پيشگيرى از هدر رفتن سرمايههاى انسانى و تقويت آنها نيازمند تعريف برخى سياستهاى حمايتىهستيم كه طبيعتا نيازمند وجود اطلاعاتى دقيق پيش از برنامه ريزى مى باشد:
شناسايى نيازمندىهاى سخت افزارى او در عرصه علمى و زندگى روزمره ى شخصى
(مسكن، خودرو، امكانات پرورشى و ...)
شناسايى مجموعه تاليفات و تحقيقات منتشر شده ى وى و يا چاپ شده با كيفيت پائين جهت حمايت و توليد مجدد.
تنظيم مجموعه آثار ايشان.
تشكيل تيم و حلقهى همياران نخبگان (جمعى از طلاب جوان و دانشجويان مستعد وتوانمند)كه اين مورد آثار زير را در پى خواهد داشت:
- كمك در تدوين، تحقيق و توليد آثار وى؛
- زمينه سازى تربيت نيرو از اين طريق؛
راهاندازى (سايت اطلاع رسانى) براى ايشان:
به روز رسانى تجميع و طبقه بندى اطلاعات و توليدات وى؛
ايجاد وجههى اجتماعى و روحيه ى فردى؛
ايجاد زمينهى نقد و بررسى و تقرير بيرونى (منتقدين) و درونى (خود فرد و وابستگان فكرى)
٢- مهندسى مناسبات (توانمندىهاى نخبگان و نيازمندىهاى نهضت):
در اين قسمت كه كليدى ترين مرحله ى طرح به شمار مى رود ، ماتريسى متشكل از توانمندىهاى هريك از نخبگان و نيازمندىهاى برشمرده شده در نظام جامع نيازمندىهاى نهضت ترسيم مى گردد و راهبردها و سياست هاى كلى در اين قسمت تدوين مى گردد.(جدول شماره٢مدلى اوليه از نمودار پيشنهادى است)
٣- حركت (مسئله محور)؛ راهبرد فعلى و گام اول جهت اجراى طرح:
با توجه به گستردگى مسائل عرصههاى پيش روى نهضت و دشوارىهاى طبيعى پيش روى اجرا و عملياتىنمودن طرح، برنامه ريزى و اجرا، راهبرد اوليه مى تواند نگاه ارتكازى به تشخيص اولويتها بوده و حركت مسئله محور در پيش گرفته شود.
به اين صورت كه يكى از مسائل كلان پيش روى نهضت مطمح نظر قرار گرفته و چگونگى ايجاد رابطه بين اين نيازمندى و جامعه نخبگانى بررسى شود. به بيان ديگر، با الهام از طرح كلان مذكور ، مسئله اى جزئى از آن به عنوان فاز اوليه و آغاز كار در مقياسى كوچك مورد مطالعه و بررسى قرار گيرد. حكومت دينى و تامين نيازمندىهاى آن يكى از ٤ عرصه نيازمندىهاى نهضت برشمرده شد، كه خود داراى مسائل متعددى است.
الف ) عرصه ى حكومت دينى:
١/الف) مسئله خلأ تئوريك:
در حال حاضر يكى از مسائل بنيادين پيش روى حاكميت دينى و نظام جمهورى اسلامى ، مسئله سرنوشتساز (خلاء تئوريك) است.
اين مسئله، لايههاى گوناگون و متعددى از شئون ادارهى نظام را با مشكل روبرو ساخته و از امور بنيادين گرفته تا عرصههايى كه به ظاهر روزمره به شمار مىروند و تنها نيازمند (انديشيدن) هستند، از اين خلأ رنج مىبرند.
اين مشكل در حالى هنوز پابرجاست كه كشور با كمبود انديشمند و نظريه پرداز مواجه نيست، بلكه تلاشهاىپرشمارى از سوى انديشمندان صورت مىپذيرد، اما تفاوت چشمگيرى حاصل نمى شود.
يكى از راهبردهاى مواجهه فعال با اين مسئله، فعال سازى هدفمند جامعه نخبگانى است كه از ظرفيت توليد انديشه برخوردار هستند.
اما بايد توجه داشت كه در برخى افراد اين طيف نيز آسيبهايى جدى به چشم مىخورد كه مانع از ارائه خروجى ويژه و در راستاى رفع نيازمندىهاى نهضت است.و گاه همين موانعاند كه ما را در عين برخوردار از سرمايه جامعه نخبگانى از دستاوردها و توانمندىهاى آنها محروم مىسازد. در ادامه به شرايط گوناگونى كه گاه برخى نخبگان در آن به سر مىبرند اشاره مىكنيم:
برخى داراى ظرفيتها و اندوختههاى علمى بسيارند، اما امكانات توليد، نشر و پردازش انديشههاى خود را پيدا نمى كنند.
برخى در عين برخوردارى از سرمايه ى علمى و نظرى فوق العاده:
- هنوز مسائل انقلاب را اولويت اول پژوهش علمى خود قرار ندادهاند و به عبارتى، داراى مسئله نهضت نشدهاند.
- برخى مسئله را درست تشخيص ندادهاند.
- برخى مسئله مهم را به جاى اهم پنداشتهاند.
- برخى فرصت پرداختن به مسائل علمى را پيدا نمىكنند؛ زيرا:
الف. در گير مسائل اجرايى صرف شدهاند
ب. درگير تدريسها و تحقيقات روزمره و بدون اولويت شدهاند.
- با وجود فعاليتهاى پر شمار نخبگان هنوز جبهه واحدى از انديشمندان شكل نگرفته تا در راستايى واحد حركت كنند و اين عدم وحدت رويه در سياستهاى كلى حركت فاصله ما با مقصود را دو چندان مىكند.
- هنوز سرمايههاى خود در جامعه نخبگان را درست و كامل نشناخته ايم و اطلاعات جامع و به همراه تحليل از اينها در دست نداريم.
- هنوز نظام جامعى از نيازمندىهاى تئوريك و فرهنگى داخلى و خارجى تدوين نكردهايم.
- هنوز به مهندسى ايجاد رابطه ى بين داشتهها و نيازمندىها نپرداخته ايم.
دست يافتن به تحليلى جامع پيرامون چرايى وجود (خلأ تئوريك) در جامعه ى ما و عدم برطرف شدن آن طى٣٠ سال گذشته و به رغم كثرت تلاشها كار سادهاى نيست؛ چرا كه اين مشكل معلول علت واحده نيست، بلكه عوامل متعدد و گوناگونى دست به دست هم دادهاند تا هنوز هم مشكل پا برجا باشد.
در عين حال مى توان به دسته بندى عوامل و سپس درجه گذارى براى هريك متناسب با ميزان اثرگذارى آن در ايجاد و تداوم اين مشكل اقدام نمود.
در يك عنوان جامع نسبت به نوع طرح مسئله اى كه گذشت بايد گفت: يكى از عوامل مهم در ايجاد و تداوم اين مسئله (عدم آرايش مناسب نيروهاى مولد) در نسبت با اين مشكل است. اگر توليد علم را معلول يك حركت و خيزش اجتماعى بدانيم كه ناشى از اراده ى همگانى يك جامعه نخبگانى است، كه در مسيرى واحد و با عزمى راسخ و با مسائلى روشن و داراى ارتباط تنگاتنگ با واقعيتهاى موجود در جامعه صورت مىپذيرد، بايد گفت كه عدم آرايش مناسب نيروها، منجر به عدم پيدايش يك حركت اجتماعى مى شود و در نتيجه توليد مطلوب سامان نمىيابد، هرچند كه با حجم انبوهى از مقالات، كتب و توليدات روبرو باشيم.
حضور فعال و صحيح نيروهاى نخبه داراى چنان ظرفيت عظيمى است كه مى تواند ديگر عوامل را با خود همراه سازد. عوامل نرم افزارى، نارسايىهاى دانشى، بينشى، روشى و كمبودهاى سخت افزارى، محدوديت منابع و نيروىانسانى آشنا و كارآمد، همه و همه با عزمى آنچنانى حل شدنى است.
در نتيجه بايد گفت: تمركز بر طراحى آرايش مطلوب يك جامعه ى نخبگانى از يك سو رصد ايستار فضاى نخبگان كشور و از سوى ديگر، تدوين راهبردهاى مديريت اين اجتماع و ايجاد آرايش مطلوب در آنها به عنوان پيشنهاد اصلىاين طرح، عنوان مى گردد.
هدف
فعالسازى و مديريت جامعه ى نخبگانى در راستاى حل مساله خلاء تئوريك؛
برنامه:
مهندسى و طراحى آرايش جامعه نخبگانى در راستاى حل مساله خلاء تئوريك؛
مراحل :
١ (آينده پژوهى):
ترسيم دقيق ابعاد خلأ تئوريك
ترسيم و طبقه بندى عوامل (نرم افزارى : دانشى ، روشى ، منشى ، بينشى و ... و سخت افزارى) ايجاد و استمرار خلأ تئوريك
ترسيم نقطه ى واقعى و چشم انداز ٢٠ سال آينده ى انقلاب به لحاظ فكرى؛
ترسيم آينده ى واقعى و چشم انداز ٢٠ سال آينده ى جهان به لحاظ فكرى؛
ترسيم آينده ى مطلوب و چشم انداز ٢٠ سال آينده ى انقلاب و جهان به لحاظ فكرى؛
تعداد متخصصين در هر رشته به تفكيك با شاخصهها و مولفهها ى دانشى و منشى؛
طراحى فضاى گفتمانى و علمى مطلوب چشم انداز ٢٠ ساله (فضاى نقد و نوآورى و توليد و ...)؛
طراحى و شيوهها و روشهاى تعامل فكرى با جامعه و جوانان و جهان.
٢ (راهبرد پژوهى):
تدوين روشها ى جذب و طبقه بندى و تحليل اطلاعات مورد نياز از مرحله قبل؛
تدوين مجموعه پرسشها و پژوهشهاى بايسته براى ترسيم فضاى مطلوب و موجود؛
تدوين روشها و راهبردهاى برنامه سازى براى نيل از موجود به مطلوب.
٣ (راهبرد سازى):
٣ نوع مديريت، هدايت و برنامهريزى بايد صورت پذيرد، كه هر يك داراى ٢ صورت است:
١) مديريت افراد نخبه؛
٢) مديريت جامعه ى نخبگانى؛
٣) مديريت فضا و نهادهاى علمى.
١) مديريت عام: مجموعه مسائلى كه نسبت به هر فرد نخبه بايد رعايت گردد؛
نزديك تر نمودن فرد به فضاى توليد در راستاى واحد نيازمندىهاى تئوريك انقلاب ؛
برطرف نمودن موانع از پيش پاى او و تشكيل جبهه ى واحد نخبگانى.
٢)مديريت خاص: مجموعه مسائلى كه نسبت به هر فرد يا مجموعه به طور خاص بايد اعمال شود:
الف. كسب تحليل جامع و دقيق از وضعيت نخبگانى او و مشكلات خاص او
- مالى - اقتصادى - امكاناتى
- فكرى فرهنگى (عدم درك ضرورت / ترجيح مهم بر اهم / و ...)
- سياسى - اجتماعى (جذب شده توسط جريانهاى فكرى خاص / و ...)
ب. راهبرد و برنامه سازى براى هر فرد در مقابل هر مشكل ويژه
- پس از تدوين فضاى مطلوب در جامعه ى نخبگانى و گفتمان بايسته ى حاكم بر آن بايد به راهبردها و ابزارهاىايجاد اين فضا نيز توجه نمود:
- تمركز بر همايشها و نشستهاى علمى خاص؛
- ترويج (نقد و ترجمههاى) هدفمند در جامعه ى نخبگانى؛
- ترتيب سفرهاى علمى ويژه به برخى كشورها؛
- براى اين مورد نيز به تناسب آن بايد برنامه اى در نظر گرفت.
مقدمه
١-پيش فرضهاى طرح
٢- عوامل عدم بكارگيرى ظرفيتهاى جامعه ى نخبگان
٣- تبيين واژگان كليدى
٤- ظرفيت شناسى عمومى جامعه ى نخبگان
٥- مراحل برنامه ريزى و مديريت جامعه ى نخبگان
٥/١) مقدمات اجرايى-عملياتى
٥/١/١- تعيين پايگاه اقدام
٥/١/٢- تعيين ظرفيتها، فرصتها، تهديدها و موانع پيش روى
٥/١/٣- تعيين گستره و دامنه اقدام
٥/٢) مقدمات عمومى برنامه ريزى:
٥/٢/١- راه اندازى بانك جامع اطلاعات نخبگان:
- اطلاعات فردى نخبگان
- تهيه جداول تفكيكى
- تحليل اجمالى هر فرد
- طراحى جدول توانمندىها
٥/٢/٢- طراحى نظام جامع نيازمندىهاى نهضت:
تعيين عرصههاى مختلف فكرى - فرهنگى موثر در اهداف نهضت:
تحليل اجمالى وضعيت هريك از نيازمندىها:
٥/٢/٣- راه اندازى شبكه ى تحليل و پردازش دادهها :
×تحليل دقيق هر يك از افراد جامعه ى نخبگان
×تحليل دقيق هر طيف وصنف خاص از جامعه ى نخبگان
×تعيين دقيق وضعيت هر يك از عرصههاى مختلف فكرى - فرهنگى موثر در اهداف نهضت
(با رويكرد تحليلى-انتقادى)
×روش و ابزار(مديريت افراد و جامعه نخبگان)
×زمينهسازى بروز توانمندىهاى بالفعل نخبگان
×مهندسى مناسبات (توانمندىهاى نخبگان)و(نيازمندىهاى نهضت)
٥/٣) گام اول اجراى طرح: حركت مسئله محور