پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٧
رويدادهاى بين الملل
ارکان مائده
ادامه مذاكرات هستهاى ايران
رفت و آمدهاى ديپلماتيك براى حل بحران هستهاى ايران همچنان ادامه دارد. سفر ناگهانى »سرگئى لاوروف« معاون وزير امور خارجه در روسيه و »سفر هانيونن« معاون دبير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى به تهران، نشست لندن و تشكيل كنسرسيوم از موضوعات مهم پرونده هستهاى ايران در دو هفته اخير مىباشد.
سرگئى لاوروف روز دوشنبه ٩ آبان ماه وارد تهران شد. وى حامل پيامى از طرف پوتين رئيس جمهور روسيه براى رئيس جمهور ايران بود. در همين راستا بعضى از رسانهها اعلام كردند، آقاى لاوروف حامل پيشنهادى از طرف مسكو به تهران بود، ولى مقامات ايران اذعان كردند كه اين سفر در ادامه سفر پوتين به تهران و براى توسعه روابط همه جانبه با مسكو بوده است. لاوروف در پايان سفرش به ايران در جمع خبرنگاران گفت: تحريمهاى يك جانبه اقتصادى بر ضد تهران نمىتواند به ادامه تلاشهاى جمعى براى يافتن راه حل مناسبى براى مسئله هسته ايران كمك كند. اين سفر در حالى صورت گرفت كه روسيه و چين به عنوان اعضا دائم شوراى امنيت مخالف تحريمهاى شديدتر عليه ايران هستند. البته گفتنى است كه بايد ميان نقش روسيه و چين در برنامه هستهاى ايران تفاوت قائل شد.
روسها در برنامه هستهاى از جمله در تأسيسات اتمى بوشهر فعال هستند و سفر پوتين به تهران نشان داد كه روسيه از يك ديپلماسى فعال در اين رابطه حمايت مىكند. رئيس جمهور روسيه سعى مىكند در همكارى ميان آژانس، شوراى امنيت و ايران ابتكار عمل را بدست بگيرد. اما نقش پكن در رابطه با برنامه هستهاى ايران كمرنگتر از مسكو مىباشد. به اين دليل كه يكى از پايههاى سياست خارجى چين پرهيز از دخالت در امور داخل كشورهاى جهان مىباشد؛ لذا مقامات چينى سعى مىكنند خود را چندان درگير مسائل هستهاى ايران بكند.
روز دوشنبه (٦ آبان) ماه هانيونن براى مذاكره با مقامات ايران وارد تهران شد و مذاكره بين مقامات آژانس و مقامات ايران در شوراى امنيت ملى آغاز گرديد. هانيونن در حالى وارد تهران شد تا پرسشهايى را از مقامات هستهاى ايران درباره بعضى از موارد كه داراى ابهام است را جويا شود. در اين نشست سعيد جليلى دبير شوراى عالى امنيت ملى بر چگونگى استفاده از سانتريفوژهاى p١,p٢ براى غنى سازى اورانيم در جهت صلحآميز تأكيد كرد. وى اظهار اميدوارى كرد كه بتوانيم اين موضوع را در اين جلسه جمع بندى كنيم و به نتيجه برسيم. در پايان اين نشست هانيونن همكارى ميان آژانس و ايران را خوب توصيف كرد و گفت كه هنوز كار زيادى مانده است كه بايد انجام بگيرد. گفتى است كه مهمترين مسئله ميان ايران، آژانس بين المللى انرژى اتمى و سازمان ملل متحد توقف غنى سازى اورانيم است كه تهران هنوز قبول نكرده است؛ لذا عدم تعليق غنى سازى از طرف ايران تصويب قطعنامه سوم گروه ١ + ٥ را به دنبال دارد.
نشست گروه ١ + ٥ بعد از چندين روز تأخير روز جمعه (١١ آبان ماه) در شهر لندن برگزار گرديد. اين نشست قرار بود ٢٥ مهرماه در شهر واشينگتن برگزار شود؛ اما به علت عدم حضور چين به عنوان عضو دائم شوراى امنيت برگزار نشد؛ چرا كه مقامات چينى به علت اعطاى مدال طلاى كنگره امريكا به »دالاى لاما« رهبر تبعيدى تبت ناخوشنود شدند و در همين راستا روابط پكن به واشينگتن دچار تنش گرديد. در نشستى كه وزيران امور خارجه گروه (٥+١) در ششم مهرماه در شهر نيويورك برگزار شد. آنها توافق كردند تا اواسط آبان ماه يعنى زمانى كه اطلاعات جديدى درباره برنامه هستهاى ايران در دستشان قرار نگرفته صبر كنند و بعد به مذاكره درباره اقدام شوراى امنيت سازمان ملل متحد عليه ايران بپردازند.
نشست روز جمعه معاونان وزراى خارجه گروه ٥+١ با هدف بررسى تحريمهاى شديد عليه ايران در لندن برگزار شد. گفته مىشود اين نشست بدون نتيجه پايان يافت و فقط توافق شد اگر گزارشهاى مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى و مسئول سياست خارج اتحاديه اروپا درباره همكارى ايران براى شفاف سازى فعاليت هستهاىاش مثبت نباشد، آنها به سمت قطعنامه سوم تحريمها حركت كنند. البته گفتنى است از سوى مقامات ايران هيچ سخنى درباره لزوم تعليق غنى سازى اورانيم بيان نگرديده شش عضو دائم شوراى امنيت باضافه آلمان منتظر گزارش البرادعى و خاوير سولانا به شوراى حكام تا نيمه نوامبر خواهند ماند.
در همين رابطه مقامات شش كشور شوراى امنيت و آلمان از سولانا مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا خواستند نشستى با سعيد جليلى مقام ارشد برنامه هستهاى ايران داشته باشند و درباره آن گزارش دهند. گفتنى است كه نشست لندن تأكيدى بر نشست معاونان وزيران امور خارجه اعضاى دائم شوراى امنيت و آلمان در ششم مهرماه است.
در اين نشست با فشار دو كشور روسيه و چين تصميم گرفته شد گروه (٥+١) براى اعمال تحريمهاى بيشتر عليه ايران بايد به انتظار گزارش تازه آژانس بنشينند. در اين گزارش مشخص مىشود كه تهران ابهامات موجود در برنامه هستهاى خود را رفع كرده يا نه.
در همين راستا گفتنى است كه قبل از برگزارى نشست گروه (٥+١) در لندن نيكلاس برنز معاون وزير امور خارجه امريكا در سفرى كه به اروپا داشته است از روسيه و چين به شدت انتقاد كرد و اظهار داشت كه قطعنامه سوم شوراى امنيت عليه تهران در شرايطى تصويب مىشود كه هرگونه راه حل ديپلماتيك به يأس انجاميده باشد. وى ادامه داد كه گزارش مثبت شورا براى پايان دادن به تحريمها كافى نيست. ايران بايد به خواستههاى قبلى شوراى امنيت در رابطه با قطعنامهها عمل كند.
بالاخره اينكه »جواد وعيدى« معاون امنيت بين الملل دبير شوراى عالى امنيت ملى در كنفرانس خبرى اعلام كرد: تشكيل كنسرسيوم غنى سازى به شرط اينكه خواهان توقف غنىسازى در خاك ايران نشود، مانعى ندارد و ما از آن استقبال مىكنيم، اما اگر شرط اين كنسرسيوم توقف غنى سازى در خاك ايران باشد، قابل پذيرش نيست. پيشنهاد تشكيل كنسرسيوم عربى از جانب »سعودالفيصل« وزير امور خارجه عربستان ارائه شده است. در همين راستا مقامات ايرانى اعلام كردند تشكيل يك كنسرسيوم ابتدا توسط خود جمهورى اسلامى ايران مطرح شد؛ لذا اگر چنانچه كشورهاى عربى آمادگى مشاركت با جمهورى اسلامى ايران را در يك كنسرسيوم داشته باشند ما همچنان بر پيشنهاد قبلىمان هستيم و آمادگى اين كار را داريم. اين در حالى است كه سرگئى كرينكو رئيس »روس اتم« اعلام كرد كه آژانس فدرال انرژى اتمى روسيه مخالف با اين طرح است.
تحولات سياسى اخير عراق
دومين نشست وزراى خارجه، شش كشور همسايه عراق (ايران، تركيه، كويت، عربستان سعودى، اردن) روز دوشنبه دوازدهم آبان ماه در شهر استانبول تركيه برگزار شد. اين كنفرانس با هدف حل بحرانهاى سياسى و امنيتى و باز گرداندن ثبات به آرامش به عراق تشكيل گرديد. در اين نشست نمايندگان شش عضو دائم شوراى امنيت سازمان ملل متحد، هشت كشور صنعتى جهان، اتحاديه عرب و »بان كى مون« دبير كل سازمان ملل متحد حضور داشتند. كنفرانس همسايگان عراق در حالى برگزار شد كه حدود بيش از يك ماه است كه دولت تركيه با هدف برچيدن پايگاههاى كارگران كردستان تركيه (پ. ك. ك) در شمال عراق اعلام آماده باش داده و صد هزار نيروى نظامى خود را در مرزهاى اين كشور با عراق مستقر كرده است. گفتنى است كه بحران شمال عراق آنقد داراى اهميت بود كه كنفرانس استانبول تحت الشعاع اين بحران قرار گرفت.
در آغاز اين كنفرانس رجب طيب اردوغان نخست وزير تركيه اظهار داشت كه حرف و حديثهاى زيادى در رابطه با گروه پ. ك. ك .گفته شده است و اكنون زمان اقدامات لازم در اين زمينه است. وى ادامه داد كه هر چند موضوع پ.ك.ك موضوع اصلى اين نشست نيست و هدف كنفرانس برقرارى امنيت و ثبات در سراسر خاك عراق است. در همين راستا على بابانخان وزير امور خارجه تركيه اين كشور اظهار داشت كه هم اكنون خواست آنكارا - واشينگتن اين است كه اقدامهاى عملى در اين زمينه صورت بگيرد.
نورى المالكى نخست وزير عراق در اين كنفرانس به بيان دستاوردهاى دولت خود پرداخت و اظهار داشت كه طبيعى است كه بازماندگان رژيم قبلى عراق، افراد مسلح و شبه نظاميان فعال در كشور عراق با دستاوردهاى دولت ملى عراق مخالف باشند و به عمليات انتحارى و بمب گذارى بپردازند. وى در ادامه اين سخنرانى به توضيح دستاوردهاى دولت خود پرداخت. مالكى جلوگيرى از ورود عراق به جنگ داخلى را بزرگترين دستاورد دولت عراق خواند، كاهش خشونتهاى فرقهاى و طايفهاى و تشكيل شوراها را از ديگر نتايج دستاورد دولت خود دانست. وى افزود كه عراق مرحله خطرناك را پشت سر گذرانده و در آستانه نابودى كامل گروه القاعده در اين كشور مىباشد. نخست وزير عراق از كاهش بيكارى و تورم خبر داد و در رابطه با بحران بوجود آمده در شمال عراق اظهار داشت كه مسائل جانبى بين آنكار و بغداد نبايد بر روابط دو كشور تأثيرگذار باشد. وى افزود اقدامات قاطعى براى جلوگيرى از فعاليت گروه (پ.ك.ك) انجام داده است (خبرگزارى مهر ٨٦/٨/١٢). نخست وزير عراق ادامه داد كه اقدامات قاطعى براى بستن دفاتر اين گروه و قطع عمليات پ.ك.ك انجام گرفته و مانع از ارسال تجهيزات نظامى به اين گروه شده است. وى افزود كه همسايگان عراق مسئول ايجاد آرامش و ثبات در اين كشور هستند؛ البته اردوغان نخست وزير تركيه اظهار داشت براى حل بحران پ.ك.ك دولت المالكى براى قطع حملات اين گروه وظيفه مهمى به عهده دارد.
بعضى از تحليلگران معتقدند كه مالكى توانايى زيادى براى حل اين بحران ندارد و توانائى وى محدود مىباشد و اين حكومت خود مختار كردستان عراق است كه بايد به حل و فصل مسئله بپردازد.
»بان كى مون« دبير كل سازمان ملل متحد از ديگر سخنرانان اين نشست بود. وى اقدامات گروه پ.ك.ك را محكوم كرد و تأكيد كرد عراق و تركيه با همكارى هم مىتوانند راه حلى را براى اين بحران پيدا كنند. وى بر ضرورت اجراى تعهدات كنفرانس شرم الشيخ و عملكرد مناسب كميتههاى كارى برگزار شده در اين نشست تأكيد كرد.
منوچهر متكى وزير امور خارجه كشورمان يكى ديگر از سخنرانان كنفرانس همسايگان عراق در استانبول بود. متكى در طى يك سخنرانى اظهار داشت. جمهورى اسلامى ايران طرحى براى حل مشكلات عراق در سه محور امنيتى، سياسى و اقتصادى دارد. دو بخش امنيتى اين طرح آمده است عراق بر اساس يك جدول زمانبندى مشخص باشد نسبت به خروج نيروهاى بيگانه در عراق اقدامات لازم را انجام دهد و بر همين اساس سازمان ملل متحد هم رسماً پايان حضور نيروهاى اشغالگر را در اين كشور اعلام كند و تا زمان خروج نيروهاى بيگانه در اين كشور همه مسئوليتها بايد به دولت عراق واگذار شود. وى ادامه داد ارتش عراق هم اكنون در همه مأموريتها موفقتر از نيروهاى اشغالگر و براساس محاسبات دقيق و مراعات بيشتر مردم عمل مىكند و دولت عراق با كمك كشورهاى مؤثر منطقه و سازمان ملل متحد نسبت به اخراج گروههاى تروريستى سازمان يافته اقدامات لازم را انجام مىدهد.
از ديگر موضوعات مهم در دو هفته اخير در عراق تاكيد آيت الله سيستانى رهبر شيعيان عراق بر حل و فصل مسالمتآميز بحران شمال عراق، نشست نجف، اعتراض ديپلماتهاى امريكايى مبنى بر خدمت اجبارى در عراق، لايحه بوش مبنى بر كمك ١٩٦ ميليارد دلارى براى جنگ عراق و افغانستان و واگذارى امور امنيتى كربلا به نيروهاى عراق.
تصميم وزارت امور خارجه امريكا مبنى بر خدمت اجبارى ديپلماتهاى امريكايى در عراق باعث اعتراض اين ديپلماتها شد.
ديپلماتهاى امريكايى با اين طرح جنجالى وزارت امور خارجه كشورشان اعتراض كردند و آن را تنبيهى عليه ديپلماتهايى كه حاضر به خدمت در عراق نيستند دانست. اين اولين خدمت اجبارى ديپلماتهاى امريكايى پس از جنگ ويتنام مىباشد.
جرج دبليو بوش رئيس جمهور امريكا از كنگره اين كشور خواستار تصويب لايحهاى مبنى بر كمك ١٦٠ ميليارد دلارى براى ادامه جنگ در عراق و افغانستان شد؛ اين در حالى است كه اكثريت نمايندگان دموكرات كنگره تنها با ٤٠ تا ٧٠ ميليارد دلار آن موافق هستند. دموكراتهاى كنگره معتقدند همين مقدار براى نگه داشتن نيروهاى امريكايى در عراق و افغانستان كافى است. در همين راستا خبرگزارى آسوشيتدپرس از واشينگتن گزارش دارد كه لايحهاى كه آقاى بوش به كنگره فرستاد و رضايت دموكراتهايى را فراهم خواهد كرد كه مىخواهند پنتاگون را از مشاجرات رايج درباره بودجه دور نگه داشته و به حمايت از نيروهاى امريكايى را دارند؛ چرا كه كنگره امريكا اين اقدام را در راستاى وظيفه اصلى خود قلمداد مىكند. از سوى ديگر اين اقدام بوش برخى از دموكراتهاى كنگره را ناخوشنود مىسازد چرا كه تنها به دنبال بازگرداندن نيروهاى امريكايى به وطن خود هستند و اينگونه عنوان مىكنند كه رهبران كاخ سفيد اقدام كافى براى خاتمه دادن جنگ عراق و افغانستان انجام نمىدهند. البته اين گزارش مىافزايد كه دموكراتهاى كنگره هنوز در رابطه با تصويب اين لايحه تصميمى اتخاذ نكردهاند. و تصميم نگرفتند كه آيا اصولا لازم است بودجهاى براى جنگ در اين دو كشور تصويب شود يا خير. اما احتمال فراوان وجود دارد كه دموكراتها با ٤٠ تا ٧٠ ميليارد دلار بودجه موافقت خواهند كرد. در همين رابطه روزنامه »لس آنجلس تايمز« نوشت كه نمايندگان دموكرات كنگره در صورتى با پرداخت بودجه اضافى براى جنگ عراق و افغانستان موافقت خواهند كرد كه بوش خروج نيروهاى امريكايى را از عراق آغاز كند. در همين رابطه »تونى فراتو« سخنگوى رئيس جمهور امريكا اعلام كرد: بوش هرگونه لايحهاى را كه جدول زمانى براى خروج نيروها داشته باشد وتو خواهد كرد. (خبرگزاران مهر ٨٦/٨/١٧ )
در راستاى تنش در روابط آنكارا - بغداد بر سر مسئله شبه نظاميان پ.ك.ك آيت الله العظمى »على سيستانى« خواستار حل و فصل مسالمتآميز بحران عراق و تركيه شد. رئيس پارلمان كردستان عراق همراه با دو نماينده مجلس اين كشور در طى ديدارى كه با آيت الله سيستانى داشتند در يك كنفرانس مطبوعاتى اعلام كرد كه ايشان توجه به مذاكرات بين عراق و تركيه را بهترين راه براى حل مشكل بر پايه رعايت منافع مشترك همه طرفها خواستار شد.
نشست نجف به منظور اجرايى شدن توافقنامه ميان مقتدا صدر و عبدالعزيز حكيم با حضور مسئولان بلند پايه مجلس اعلا عراق و جريان صدر در شهر نجف برگزار شد. شيخ صلاح العبيدى يكى از مسئولان بلند پايه جناح صدر اعلام كرد دو طرف براى پيگيرى تحولات اخير از قبيل حوادث ديوانيه و كربلا كه دهها تن از اعضاى جناح صدر به همين بهانه دستگير شدهاند، كميتهاى تشكيل دادهاند. وى افزود اين كميته در برخى از اصول به توافق رسيده است كه از مهمترين اين توافقها مىتوان به پايبندى به اصول شرعى و تعاليم اسلامى در هر شرايطى حفظ حرمت خون شهيدان عراقى، حل و فصل مسالمت اختلاف بدون استفاده از زور و خشونت، خوددارى از هرگونه تعرض به پايگاهها و دفاتر دينى و فرهنگى و اجتماعى با عكس مراجع و شخصيتها، احزاب، اجرايى كردن قوه قضائيه و رجوع به اين قوه براى حل اختلاف اشاره كرد.
و بالاخره واگذارى امور امنيتى شهر مقدس كربلا به نيروهاى عراقى، اين مراسم كه با حضور نورى المالكى نخست وزير عراق و شمارى از فرماندهان نظامى امريكايى برگزار شد نماينده نيروهاى امريكايى اعلام كرد كه نيروهاى عراقى آمادگى كامل براى به دوش گرفتن مسئوليت شهر كربلا را دارند و نيروهاى امريكايى فقط در صورت ضرورت براى كمك به اين نيروها وارد محل مىشوند. در همين رابطه نورى المالكى واگذارى امنيت استان كربلا را به نيروهاى عراقى بزرگترين پيروزى براى اين دولت خواند.
اعلام وضعيت فوقالعاده در پاكستان
هنوز اخبار مربوط به خبر بازگشت خانم »بىنظير بوتو« رهبر خارج نشين به پاكستان و تقسيم قدرت بين او و پرويز مشرف رئيس جمهور از تحولات مهم جهانى در هفتههاى اخير مىباشد كه پرويز مشرف رئيس جمهور اين كشور وضعيت فوقالعاده را در پاكستان اعلام كرد. تلويزيون دولتى پاكستان روز دوشنبه دوازدهم آبان ماه اعلام كرد كه پرويز مشرف رئيس جمهور اين كشور »حالت فوقالعاده« اعلام كرده و اجراى قانون اساسى كشور به حالت تعليق در آورده است. در همين راستا پخش برنامه از شبكههاى تلويزيونى مستقل قطع شد و نيروهاى نظامى در خارج از تلويزيون دولتى پاكستان استقرار يافتند. پرويز مشرف در يك سخنرانى راديو و تلويزيونى علت اعلام حالت فوقالعاده را تشريح كرد. وى اعلام كرد كه كشورش در حاشيه ناپايدارى و سقوط قرار دارد و مىتواند اجازه بدهد كه پاكستان خودش كند و از مردم خواست كه وضعيت بحرانى حاكم بر كشور را به خوبى درك كنند. رئيس جمهور پاكستان ادامه داد كه هيچ راه ديگرى جز اين براى او باقى نمانده بود و اعلام كرد كه اين دو اقدام دو تصميم سخت براى او بوده است، هر چند كه به نفع پاكستان مىباشد. مشرف در اين نطق تلويزيونى اظهار كرد كه تروريسم و افراطى گرى در پاكستان به اوج خود رسيده و حملات انتحارى در كشور ادامه پيدا كرده است. وى اظهار داشت كه در سه شهر پاكستان يعنى راولپندى، كراچى و سرگودا پديده تروريسم شدت يافته است.
رئيس جمهور پاكستان اعتقاد دارد كه رسيدن به دموكراسى در پاكستان سه مرحله دارد كه تا كنون پاكستان دو مرحله آن را از سال (٢٠٠٠ - ١٩٩٩م) و از سال (٢٠٠٧ - ٢٠٠٢م) پشت سر گذرانده و مرحله سوم آن چند ماه آينده پشت سر گذاشته مىشود. وى معتقد است برخى عوامل موانعى در راه دموكراسى ايجاد مىكنند و مخالفان دولت براى منافع شخصى و سياسى در كشور به هرج و مرج دست زدهاند. همين حال برخى از شبكههاى مستقل تلويزيونى به جاى جلوگيرى از افكار منفى در مسير گسترش آن عمل كردهاند.
بحران پاكستانى زمانى آغاز شد كه بىنظير برتو رهبر تبعيدى حزب مردم از تبعيد به كشورش به پاكستان بازگشت. وى كه بعد از بازگشت به وطن براى يك ديدار شخصى به دُبى رفته بود، بعد از اعلام وضعيت فوقالعاده در پاكستان سريعاً به كشورش بازگشت و چند روزى را در تبعيد خانگى گذراند.
بىنظير بوتو معتقد است كه اگر پاكستان را ترك نكرده بود، پرويز مشرف نمىتوانست قانون اساسى را تعليق كند و وضعيت فوقالعاده اعلام نمايد. گفته مىشود تصميم به بازگشت بىنظير بوتو به كشورش هرچند مخاطرهآميز و غير ممكن به نظر مىرسيد؛ اما توانست موقعيت وى را در ميان طرفدارانش ارتقاء دهد (اطلاعات ٨٦/٨/١٤) با اعلام حالت فوقالعاده در پاكستان و در پى آن بركنارى »افتخار محمد چودرى« رئيس دادگاه اين كشور كه با تعليق قانون اساسى اين كشور مخالف بود، پاكستان در شرايط ويژهاى قرار گرفت. بوتو در مصاحبه با شبكه تلويزيونى سى بى اس امريكا اين اقدام پرويز مشرف را كودتاى دوم خواند و گفت كه اين مسئله به افراطى گرى در پاكستان دامن مىزند. وى اظهار داشت كه حالت فوقالعاده به رويارويى بىفايده بين دولت و مردم منجر خواهد شد و اين موضوع به افراط گرايان كمك مىكند تا از اوضاع به نفع خود استفاده نمايند. رهبر حزب مردم در خصوص انتقادات مشرف از دادگاه عالى پاكستان نيز گفت: تصميمات قضايى بايد مورد قبول واقع شود، حتى اگر آنها مورد پسند شما نباشد. وى هشدار داد اين يك وضعيت فوق العاده نيست، بلكه حكومت نظامى است و مردم پاكستان عليه آن تظاهرات خواهند كرد. در همين راستا خانم بىنظير بوتو با چند تن از رهبران احزاب مخالف با دولت ديدار داشت و تصميم گرفته شد كه آقاى پرويز مشرف تا پانزدهم نوامبر يونيفورم نظامى خود را كنار بگذارد و بوتو تظاهراتى را آغاز كند. وى همچنين خواستار برگزارى انتخابات فورى شد. به نظر مىآيد نشست رهبر حزب مردم با احزاب مخالفان براى كسب مقبوليت با اين احزاب مخالف است و خانم بوتو با مشرف در ارتباط مىباشد.
خانم بىنظير بوتو روز جمعه (١٨ آبان ماه) از مردم خواست كه تظاهراتى را عليه دولت براه اندازند. هر چند كه وى نتوانست در جلوى تظاهرات كنندگان سخنرانى كند، ولى از پشت سيمهاى خاردار و از طريق يك بلندگو گفت كه مىخواهد پاكستان را از چنگال افراطىگرى نجات دهد. وى ادامه داد كه افراط گرايان در حال گسترش نيروهاى خود در پاكستان هستند. خانم بوتو همچنين خواستار برگزارى انتخابات زود هنگام شد و از رژيم مشرف خواست كه يك دموكراسى مردمى در پاكستان برقرار كند. گفتنى است كه امريكا و اروپا كه پرويز مشرف را هميشه مورد حمايت سياسى خود قرار مىدادند، ولى اكنون وى را تحت فشار قرار دادهاند كه انتخابات را برگزار كند، ولى رئيس جمهور پاكستان اعلام كرد انتخابات تا سه ماه ديگر برگزار مىشود. لازم به ذكر است كه حوادث پاكستان آنقدر پيچيده به نظر مىرسد كه نمىتوان گفت تحولات سياسى اين كشور به كدام سو مىرود.
پادشاه عربستان در لندن
» عبدالله بن عبدالعزيز« پادشاه عربستان به دعوت »اليزابت دوم« ملكه انگليس روز دوشنبه هفتم آبان ماه براى يك ديدار سه روز وارد لندن شد. مراسم استقبال از ملك عبدالله در لندن و در برابر كاخ واكينگهام برگزار شد. اين اولين سفر يك پادشاه عربستان بعد از بيست سال به لندن مىباشد.
اين استقبال با تظاهرات واعتراضاتى همراه بود. مخالفان همكارى استراتژيك لندن - رياض، روى پلاكاردهاى خود نوشته بودند: »اول به حقوق بشر برسيد، بعداً بر قراردادهاى مهندسى هوانوردى بريتانيا نظارت كنيد«. سفر پادشاه عربستان به لندن در رسانهها و محافل سياسى لندن با انتقادات و مخالفتهاى گستردهاى همراه بود. به گزارش راديويى بى.بى .سى اكثر روزنامههاى لندن به اين موضوع پرداختند كه ملك عبدالله به لندن مىآيد تا به ما درس مبارزه با تروريسم را ياد بدهد. انتقادات روزنامههاى لندن بيشتر مربوط به سياست داخل عربستان از جمله موضوع زنان، حقوق بشر، قاچاق اسلحه بود.
ملك عبدالله در هنگام ورود به لندن در رابطه با حادثه تروريستى متروى لندن اذعان كرد كه ما پيامهايى را به طرفهاى امنيتى و اطلاعاتى اين شهر ارسال كرديم و درباره احتمال اقدام تروريستى هشدار داديم، اما انگليس توجه نكرد و آنچه بايد اتفاق نيفتد اتفاق افتاد. پادشاه عربستان جزئيات پيام ارسالى اين كشور را به انگليس فاش نكرد. البته مقامات انگليسى ادعاهاى پادشاه عربستان را رد كردند و اعلام كردند كه اطلاعات در مورد اشخاص و محلها كافى نبوده است.
پادشاه عربستان در اين سفر با مقامات انگليسى از جمله »ديويد براوان« نخست وزير اين كشور و »چارلز« وليعهد انگليس ديدار و گفت و گو كرد. مذاكرات ملك عبدالله با براوان در رابطه با كنفرانس صلح خاورميانه وضعيت عراق، پرونده هستهاى ايران بود. براوان ابراز داشت كه بريتانيا از عربستان مىخواهد كه در تمام اين موارد فعال باشد و عربستان بايد نگرانى خاطر لندن را در رابطه با موضوع نقض حقوق بشر، آزادىهاى مدنى و زنان رفع نمايد. نخست وزير انگليس ادامه داد كه اين كشور بايد به اصول دموكراتيك از جمله آزادىهاى مدنى، حقوق بشر، فعاليت احزاب، زنان احترام بگذارد و در اين مسير حركت كند. پادشاه عربستان هم اظهار داشت كه انجام اصلاحات حقوقى و سياسى در كشور عربستان قدمى مهم براى مردم اين كشور است و اين مسئلهاى است كه طى بيست و پنج سال گذشته مورد توجه قرار گرفته است. وى ادامه داد كه به دليل تغييرات در سيستم حقوقى شاهد عدالت و برابرى در اين كشور هستيم.
گفتنى است كه اصلاحات سياسى، در كشور عربستان در دهه نود ميلادى، يعنى زمانى كه عدهاى از روشنفكران طى نامهاى به فهد، خواهان گسترش آزادىهاى سياسى شدند شروع گرديد. امروزه عربستان سعودى هر چند كه گامهايى براى اصلاحات حكومتى برداشته، اما اين اقدامات جدى نبوده است. گفتنى است اصلاحات سياسى در اين كشور شروع شده، ولى به علت غيبت نهادهاى مدنى نمىتوان از يك جامعه مدنى صحبت كرد.
پادشاه عربستان سعودى در پاسخ به خبرنگاران در لندن در رابطه با موضوعات مهم منطقه از جمله كنفرانس صلح خاورميانه ابراز داشت كه برادران فلسطينى ما به اين كنفرانس خوش بين نيستند و اگر كنفرانس صلح با يك برنامهريزى تعيين نشده كار نكند و مسائل مهم جهانى و جهان اسلام را در دستور كار اين اجلاسيه قرار ندهد، هيچگاه اين نشست موفق نخواهد شد و ما اين نتيجه نا موفق را براى كشورهاى شركت كننده در اين اجلاسيه نمىخواهيم.
ملك عبدالله درباره مسئله مبارزه با تروريسم گفت: در كنفرانس بين المللى تروريسم كه در شهر رياض برگزار شد از همه كشورهاى حاضر در كنفرانس تقاضا كرديم مركزى تحت نظارت سازمان ملل متحد براى مبارزه با اين پديده (تروريسم) تأسيس شود به گونهاى كه تمام كشورهاى جهان در آن نماينده داشته باشند و آنها اطلاعات جديدى را درباره تروريسم و تروريستها در اختيار يكديگر قرار دهند. وى تأكيد كرد كه مبارزه با تروريسم بيست تا سى سال بطول مىانجامد، تا در جهان ريشه كن شود.
گفتنى است رياض - لندن از زمانى كه »عبدالعزيز بن آل سعود« مؤسس اين كشور با »چرچيل« در سال ١٩٤٥ م ديدار كرد روابط عميقى دارند. همه رهبران اين كشور از خانم تاجر تا بلر و براوان اين روابط را حفظ كردهاند. به گزارش روزنامه ايران ارزش طرحهاى مشترك دو طرف رقمى ميان ١٥ تا ٢٠٠ مورد شامل مىشود كه به ١٤/٥ ميليارد دلار رسيده است. در حال حاضر عربستان سعودى يكى از جنجالىترين قراردادهاى نظامى خويش را با عنوان »اليمامه ٣« دنبال مىكند، قراردادى با ارزش ٤٠ ميليارد دلار.
ملك عبدالله پادشاه عربستان پس از پايان سفر انگلستان از كشورهاى سوئيس، آلمان، تركيه و ايتاليا ديدن خواهد كرد. در اين سفر پانزده روزه، پادشاه عربستان چندين تفاهمنامه مشترك ميان مقامهاى عربستانى و كشورها سوئيس، آلمان، تركيه، انگليس و ايتاليان امضا خواهد شد.