نشریه معرفت - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - الصفحة ٧ - تفسير الميزان در آينه بلاغت با نگاهى به سورههاى «نساء» و «مائده»

سال بيست و سوم ـ شماره ٢٠٤ -آذر ١٣٩٣

اكرم سلمانى نژاد[١]

نوع و جايگاه مفردات و جملات قرآن داراى اهميت است و هر كدام مطلبى را به مخاطب القا مى كند كه تبيين آن بر عهده مفسّر است. مقاله حاضر به يكى از مراحل فرايند تفسير پرداخته است كه با استفاده از علوم گوناگون در ذهن مفسّر شكل مى گيرد و حلقه مفقوده اى را كه بين مباحث نظرى بلاغت و تفسير است، با تفحص از ميان استفاده هاى تفسيرى علّامه طباطبائى از علوم گوناگون، كشف كرده و ارائه داده است. نكاتى را كه ايشان با مهارت از علم بلاغت استخراج نموده، اصطياد شده است تا در كنار تبيينِ روش ايشان در استفاده از اين علم، شواهد قرآنى متعددى براى اعجاز بيانى قرآن به شمار آيد. با توجه به اينكه منشأ بسيارى از انحرافات مكتب هاى فكرى بى دقتى در ادبيات بوده است، اهميت جايگاه بلاغت در تفسير تبيين مى گردد. مرحوم علّامه در بسيارى جاها، با استفاده از همين علم، جواب شبهات غامضى را داده است؛ مانند اثبات عصمت براى پيامبر با استفاده از صنعت «اطلاق».

كليدواژه ها: تفسير، بلاغت، معانى، بيان، بديع، علّامه، الميزان.