نشریه معرفت - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - الصفحة ١ - سخن آغازين
١. عاشورا تكواژاهاى است كه در درون خود عظيمترين مفاهيم را براى تمام تاريخ جاودانه كرده است. عاشورا تنها روز دهم ماه محرم نيست؛ بلكه تكميل تلاش انبياى الهى در ارائه راه روشن هدايت و نيل به حيات طيبه است. عاشورا يك نام نيست، بلكه يك فرهنگ است با تمامى اركان و عناصرش. عاشورا گرچه مسلخ عالىترين ارزشهاى دينى و انسانى بود، اما با اين حال، در درون خود، شاهد به مر نشستن تمامى فضايل دينى و انسانى است. ما هم در كنار تمامى شيعيان جهان اين ايام را به عزا نشسته و از خداوند منّان توفيق قدم نهادن در مسير عاشورائيان را خواهانيم.
٢. در جهانى كه تفرقه و جدايى آثار ويرانگر و مخربى از خود برجاى مىگذارد و با به وجود آوردن اختلافات گوناگون، موانعى را بر سر راه رشد و تعالى آدميان قرار مىدهد، وجود محورى كه به اطراف آن ديدگاههاى مختلف جمع شده و تفرقه و جدايى ميان گروهها را به حداقل برساند، آرزويى است كه تمامى اديان، اقوام و ملل دنيا به دنبال آن مىباشند. مقاله «معصومان عليهمالسلام، صراط مستقيم الهى و الگويى براى اتحاد انسانها» به اين موضوع پرداخته و معصومان عليهمالسلام را عامل اتحاد و محور انسجام آدميان معرفى نموده است.
٣. عرب جاهلى پيش از ظهور اسلام، شرك و بتپرستى را سرلوحه رفتار خود قرار داده بودند. در اين مسير پرستش غير خدا به اشكال و صور مختلف بروز يافته بود. اجرامپرستى يكى از اين نمودهاست كه در مقاله «اجرامپرستى در جاهليت» موردنظر و بررسى قرار گرفتهاست.
٤. بررسى و تحقيق راجع فرقهها و نحلههاى مختلف اسلامى براى درك اشتراكات و افتراقات آنها از ضرورت و اهميت خاصى برخوردار است. مقاله «شناخت بُهره اسماعيلى؛ پيدايش، باورها، آئينها» در اين مسير تدوين يافته است و تلاش مىكند شناختى از اين فرقه در اختيار دانشپژوهان قرار دهد.
٥. پرسش مهم و اساسى كه تقريبا در تمامى اديان الهى به اشكال گوناگون طرح شده، راجع به اين موضوع است كه اشخاصى كه در دوران طفوليت و در دوران كودكى از دنيا رخت بر بستهاند در آخرت چه معامله و رفتارى با آنها مىشود؟ آيا همانند نيكوكاران مورد محاسبه قرار مىگيرند و يا همانند بدكاران و يا اينكه از اساس آخرت آنها به شكلى ديگرگونه رقم مىخورد. مقاله «فرجام كودكان در آخرت» اين مهم را مورد توجه خود قرار داده است.
٦. برهان نظم از جذابترين براهين اثبات وجود خدا براى عامه مردم است اما با اين حال، اهل فنّ نسبت به اعتبار و ميزان اعتمادى كه مىتوان نسبت به آن داشت، ترديدهايى را مطرح ساختهاند كه شايسته است با تأمّلى خاص به آنها نظر كرد و سطح توقع خود را از اين برهان با توجه به اين مهم تنظيم نمود. برهان نظم در ترازوى نقادى منطقى بار اين تحليل را بدوش كشيده است.
٧. بىترديد آموزههايى همانند تثليث، فدا و ذات الهى داشتن عيسى عليهالسلام، در مسيحيت در طول تاريخ شكل گرفته و اغلب بر اساس اعتقادنامههاى مختلف رسميت يافته است. اين نكته ما را به مسئله مهمى رهنمون مىسازد كه مسيحيت و اعتقادات مسيحى به در حالتى تاريخمند صورت تكوين به خود گرفتهاند و بايد پيدايش آنها را در طول تاريخ مورد مشاهده قرار داد. مقاله «تاريخمندى مسيح عليهالسلام يا اعتقادات مسيحيت؟» به اين موضوع توجه كرده و بدان پرداخته است.
٨. در اديان و آئينهاى بزرگ جهان، اشخاصى تأثيرگذار وجود دارند كه با ارائه ديدگاههاى خود گاه مسير تعاليم و آموزههاى آن اديان و آيينها را تغيير مىدهند و تحولات شگرفى را از خود برجاى مىگذارند. اكنون در فضاى ميسحيت، اشخاصى همانند كلمنس رومى و يا اُريجن از چنين حالتى برخوردارند و مقاله «مرورى بر آراء اريجن و تأثير او بر الهيات مسيحى» به نقش ايشان در مسيحيت پرداخته است.
٩. ديدگاههاى ثبوتگرايانه و تحولگرايانه راجع به خلقت جانوران، در يك قرن و نيم گذشته تعارضات و چالشهاى مختلفى را ميان زيستشناسان، طبيعىدانان و حتى الهىدانان به وجود آورده است. تدوين مقالات و كتب مختلف، ارائه كنفرانسها و نشستهاى گوناگون، تدوين درسنامهها و ارائه مباحثى از اين دست در مراكز علمى و آكادميك، شاهدى بر اين مدعاست. مقاله «نظريههاى منشأ حيات و تكامل انواع» تلاشى است در جهت روشنتر شدن فضاى مباحث و كوششى است براى دست دادن ديدگاهى روشنتر در اين زمينه.
دبير گروه دينشناسى