فقيه اقدم، ابوصلاح حلبى در كتاب «كافى»در بيان چيزهايى كه خوردن آنها حرام است (٤٤)مى‌گويد: «از چيزهايى كه حرمت به عين آن تعلق گرفته، سم‌هاى كشنده است».

قاضى ابن براج در «المهذب»كتاب اطعمه و اشربه گفت: «از چيزهايى كه بيان شده آنچه حيوان نيست، بر سه نوع است:

حرام، مكروه و مباح. اما حرام عبارت است از: تمام زهرهاى كشنده و همه اشياى نجس و آلوده».

محقق در شرائع، در قسم چهارم، در بررسى جامدات اطعمه و اشربه گويد: «پنجم: سمهاى كشنده، چه كم و چه زياد آن.

اما آنچه كه مقدار كمى از آن كشنده نيست نظير ترياك و سقمونيا... كه مزاج را ملايم مى‌كند، اشكالى ندارد، زيرا گمان سلامتى از آن مى‌رود و فراتر از اين مقدار تا مرحله‌اى كه موجب خطر باشد، جايز نيست، زيرا روا نخواهد بود كه انسان كارى كند كه سبب سنگينى و تباهى مزاج گردد.» (٤٥)

شهيد ثانى در «مسالك»در پيوست عبارت ياد شده، گويد: «ميزان حرمت اين اشيا، ضرر زدن به بدن و يا مزاج است. بنابراين، خوردن سمهاى زيان‌آور حرام است، خواه كم باشد و خواه زياد، ضرر به مرحله تلف برسد و يا نرسد، بلكه در حرمت اين نوع، سم‌ها كافىاست كه موجب بدمزاجى شود و ضرر آن آشكار گردد. و اگر سم از نوعى باشد كه زيادش زيان‌آور باشد و نه مقدار كم آن، در اين صورت حرمت آن به همان مقدارى كه زيان مى‌رساند منحصر است نظير ترياك، سقمونيا، حنظل و امثال آن. مرجع تشخيص اندازه ضرر، تجربه شخص و يا نظر كارشناس است. به طور كلى، مرجع تشخيص، چيزى است كه انسان به وسيله آن گمان پيدا مى‌كند و نه آنچه مصنف بيان كرده، يعنى مقدار يك و يا دو قيراط.»

محقق حلى در «مختصر النّافع»، در قسم چهارم، گويد:

«پنجم، سمهاى كشنده است چه كم و چه زياد آن و اما آنچه مقدار زياد آن كشنده باشد، همان مقدار حرام است».

نويسنده رياض در شرح عبارت گويد: سم‌هاى كشنده و اشياى زيان‌آور، در تمام انواعش حرام است، جامد باشد و يا مايع، و سپس مى‌گويد: ميزان حرمت، چيزى است كه موجب ضرر بر بدن و تباهى مزاج شود. دليل بر حرمت، علاوه بر اجماع، حديث نفى ضرر و اضرار است و نيز روايتى كه درباره منع خوردن گل وارد شده است كه علت‌حرمت را چنين بيان

(٤٣)وسيله /٣٦٣ فصل فى بيان احكام الاطعمة.
(٤٤)الكافى فى الفقه /٢٧٧، چاپ اصفهان.
(٤٥)شرائع /٢٧٠، خط عبدالرحيم.