٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٧ - سخنى در تنظيم خانواده (١) محمد مؤمن قمى

نتيجه بر شخص اجبار كننده، حرام است.

و يا مانند اين كه كار گذاشتن آن ابزار در داخل رحم و يا انجام عمل جراحى به وسيله غيرشوهر، صورت گيرد، زيرا انجام چنين عملى مستلزم نگاه كردن به بدن زن است كه براى غيرشوهر او و نامحرمان، حرام مى‌باشد و يا مستلزم لمس كردن بدن زن باشد كه يقيناً حرام است و يا به نگاه كردن به شرمگاه زن و يا لمس كردن آن بينجامد كه علاوه بر بيگانگان، بر محارم او ]نظير پدر و برادر [نيز حرام است. زيرا نگاه كردن به بدن زن، بلكه به هر عضو او كه نگاه كردن به آن حرام مى‌باشد، حتى در حالت درمان هم حرام است، زيرا هم اطلاق رواياتى كه در مورد حرمت نگريستن به زن بيگانه وارد شده، اين را مى‌رساند و هم چنين رواياتى كه در خصوص حرمت نگاه كردن به زن در حال درمان آمده است.از جمله:

صحيحه ابوحمزه ثمالى از ابوجعفر(ع):

«از امام درباره زن مسلمانى پرسيدم كه آسيبى به بدن او مى‌رسد: يا شكستگى و يا زخم در عضوى از بدن او كه نگاه كردن بدان جايز نيست پديد مى‌آيد. آيا مردى كه به معالجه كردن آن بيش از زنان مهارت دارد، مى‌تواند به او نگاه كند؟ امام فرمود: هر گاه زن نياز ضرورى به آن پزشك داشته باشد او مى‌تواند زن را درمان كند، در صورتى كه زن بيمار اجازه دهد.» (١٨)

در اين روايت، امام(ع)، روا بودن نگاه كردن به زن را به نياز ضرورى معالجه زن به پزشك مرد، مشروط كرده است. بنابراين، اگر ضرورت احساس نشود، درمان زن توسط مرد ]در فرض مزبور [جايز نيست. اين كه درمان را به خواسته زن مرتبط دانسته، اشاره بدين نكته است اگر برخى از زنان بزرگوار و غيرتمند، رنج زخم و يا شكستگى را تحمل كنند و آن را بر نگاه و يا لمس كردن مردان نامحرم ترجيح دهند، اين كار روا خواهد بود.

هم چنين لمس كردن بدن زن نيز روا نيست، روايات زيادى بر اين مدعا دلالت دارد:

يكى از اين روايات، موثقه سماعة بن مهران است:

«از امام(ع) درباره دست دادن مرد و زن پرسيدم. امام فرمود: حلال نيست كه مرد با زن دست دهد، مگر با زنى كه ازدواج وى بااو حرام باشد: خواهر، يا دختر، يا عمه، يا خاله و دختر خواهر و يا همانند آنها و اما زنى كه ازدواج با وى رواست، نبايد مرد با آن زن دست بدهد، مگر از روى لباس و البته كف دست او را هم نبايد فشار دهد.» (١٩)

برداشت عرفى از روايت مى‌رساند كه


(١٨)وسائل الشيعه، باب ١٣٠ از ابواب مقدمات نكاح، حديث ١، ج١٤/١٧٢.
(١٩)وسائل الشيعه، باب ١١٥ از ابواب مقدمات نكاح، حديث ٢، ج١٤/١٥١.