رواياتى هم كه به افزودن فرزند تشويق مى‌كند، تنها نشان دهنده آن است كه اين كار، يك كار پسنديده است، زيرا موجب مباهات كه پيامبر(ص) بر ساير امت‌ها و پيامبران مى‌شود و نيز زمين از ذكر تسبيح آكنده مى‌گردد و جهات ديگرى كه تنها نيكويى داشتن اولاد را مى‌رساند و نه واجب بودن آن را.

در اين صورت، جلوگيرى از بچه‌دار شدن جايز است، زيرا چنان كه بيان شد، دليلى بر وجوب آن وجود ندارد، بلكه اقتضاى اطلاق دلايل ياد شده، روا بودن جلوگيرى از بچه‌دار شدن مى‌باشد.

تنظيم خانواده و روش آن

پس از اين مقدمه مى‌گوييم:

جلوگيرى از بچه‌دار شدن و تنظيم خانواده، گاهى با انجام يك عمل جراحى صورت مى‌گيرد و به كلّى امكان بسته شدن نطفه را از بين مى‌برد و گاهى با از بين بردن نطفه منعقد شده، انجام مى‌گيرد، بدين گونه كه به وسيله دستگاه، جلوى رشد و حركت آن را مى‌گيرند تا انسان كامل نشود.

جلوگيرى از تشكيل نطفه

صورت نخست: گاه از راه «عزل»انجام مى‌شود و گاه با تخليه در «كاپوت»[كاندوم ].

سوم: از طريق ريختن ماده‌اى در داخل رحم كه از تشكيل شدن نطفه جلوگيرى مى‌كند.

چهارم: با استفاده از دارو كه موجب مى‌شود تخمك زن و يا اسپرم مرد، پذيرش تشكيل نطفه را از دست بدهد.

پنجم: قرار دادن ابزارى در داخل رحم و يا انجام عمل جراحى كه مانع از ملاقات اسپرم مرد با تخمك زن مى‌شود.

ششم: با انجام عمل جراحى، اسپرم مرد و يا تخمك زن را از تشكيل نطفه در مرد و يا زن خارج مى‌كند و...

اين صورتها و انواع روشها كه همگى در جلوگيرى از تشكيل نطفه مشتركند، هيچ دليلى بر ممنوع بودن استفاده از آنها وجود ندارد، بلكه اقتضاى ادله روا بودن «عزل»، جايز بودن تمام اين روشهاست، از اين لحاظ كه همگى از تشكيل نطفه جلوگيرى مى‌كنند.

البته، در برخى از روشها، گاه جهت ديگرى به همراه دارد كه موجب حرمت بهره‌گيرى از خود آن روش، مى‌شود: نظير اين كه مرد، زن را مجبور كند يكى از روشهاى جلوگيرى را اجرا كند، زيرا مجبور كردن زن، گونه‌اى تصرف در سلطه ديگرى و ستم بر اوست. و در